Άλμα 10% για το πετρέλαιο μετά τα πλήγματα στο Ιράν – Φόβοι για εκτόξευση έως τα 100 δολάρια το βαρέλι!

Ισχυρές αναταράξεις καταγράφονται στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με το Brent – διεθνές σημείο αναφοράς για το πετρέλαιο – να ενισχύεται κατά περίπου 10% στις εξωχρηματιστηριακές (over the counter) συναλλαγές της Κυριακής, προσεγγίζοντας τα 80 δολάρια το βαρέλι, σύμφωνα με traders που επικαλείται το Reuters.

Η άνοδος αποδίδεται στην απότομη αύξηση του γεωπολιτικού ρίσκου στη Μέση Ανατολή, μετά τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα στο Ιράν.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι, σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης ή παρατεταμένης κρίσης, οι τιμές θα μπορούσαν να κινηθούν ακόμη και προς τα 100 δολάρια το βαρέλι. Καθοριστικός παράγοντας θεωρείται το ενδεχόμενο διακοπής της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται πάνω από το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.

Ήδη, σύμφωνα με εμπορικές πηγές, μετά τις προειδοποιήσεις της Τεχεράνης για αντίποινα, πολλές εταιρείες δεξαμενόπλοιων, πετρελαϊκοί όμιλοι και εμπορικοί οίκοι έχουν αναστείλει τη μεταφορά αργού, καυσίμων και LNG μέσω των Στενών, αυξάνοντας την αβεβαιότητα για την ομαλή ροή της προσφοράς.

Ο Ajay Parmar, διευθυντής Ενέργειας και Διύλισης στην ICIS, σημείωσε ότι «οι στρατιωτικές επιθέσεις στηρίζουν από μόνες τους τις τιμές, όμως το κρίσιμο ζήτημα είναι το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ». Όπως εκτίμησε, σε περίπτωση παρατεταμένης διακοπής, οι τιμές ενδέχεται να ανοίξουν πολύ κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι ή και υψηλότερα. Αντίστοιχες προειδοποιήσεις διατυπώνουν αναλυτές της RBC Capital Markets και της Barclays, οι οποίοι βλέπουν το Brent να υπερβαίνει τα 100 δολάρια σε σενάριο γενικευμένης ή μακράς διάρκειας σύγκρουσης.

Η Rystad Energy εκτιμά ότι το άνοιγμα των αγορών μπορεί να οδηγήσει σε άνοδο της τάξης των 20 δολαρίων, προς τα 92 δολάρια το βαρέλι. Υπενθυμίζεται ότι το Brent είχε κλείσει την Παρασκευή στα 72,87 δολάρια.

Στο σκέλος της προσφοράς, η OPEC+ έχει συμφωνήσει σε αύξηση παραγωγής κατά 206.000 βαρέλια ημερησίως από τον Απρίλιο, ποσοστό που αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 0,2% της παγκόσμιας ζήτησης και κρίνεται ανεπαρκές για να αντισταθμίσει πιθανές απώλειες από τη Μέση Ανατολή.

Η κρίση έχει ήδη ωθήσει κυβερνήσεις και διυλιστήρια στην Ασία να επανεξετάζουν τα αποθέματα και τις εναλλακτικές διαδρομές εφοδιασμού, καθώς οι κίνδυνοι δεν περιορίζονται μόνο στο πετρέλαιο αλλά επεκτείνονται και στο φυσικό αέριο, εντείνοντας τις ανησυχίες για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια και τον πληθωρισμό.

Στις ΗΠΑ, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, δεν εξετάζεται προς το παρόν αποδέσμευση ποσοτήτων από το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου, το οποίο ανέρχεται σε περίπου 415 εκατ. βαρέλια. Η στάση αυτή ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι η Ουάσινγκτον εκτιμά πως οι επιπτώσεις στην αγορά ενέργειας θα παραμείνουν διαχειρίσιμες. Στο παρελθόν, το απόθεμα είχε αξιοποιηθεί το 2022, όταν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία είχε προκαλέσει έντονη άνοδο των τιμών.

Οι αγορές αναμένεται να αντιδράσουν δυναμικά με την επανέναρξη των συναλλαγών τα ξημερώματα της Δευτέρας, ώρα Ελλάδας, καθώς οι επενδυτές σταθμίζουν τον κίνδυνο διαταραχών στην προσφορά από τη Μέση Ανατολή.

Στην Ελλάδα, ενόψει πιθανών ανατιμήσεων στα καύσιμα, η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή έχει τεθεί σε αυξημένη επιφυλακή. Από το μεσημέρι του Σαββάτου παρακολουθείται σε πραγματικό χρόνο η διαμόρφωση των τιμών βενζίνης και πετρελαίου, καθώς και η επάρκεια στην αγορά.

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, έχει ενεργοποιηθεί εκτεταμένο πρόγραμμα ελέγχων σε πρατήρια καυσίμων σε ολόκληρη τη χώρα. Μέχρι στιγμής έχουν πραγματοποιηθεί περισσότεροι από 200 έλεγχοι, ενώ από τη Δευτέρα τα κλιμάκια θα ενισχυθούν περαιτέρω.

Η Αρχή ξεκαθαρίζει ότι δεν θα γίνει ανεκτό κανένα φαινόμενο κερδοσκοπίας, υπογραμμίζοντας ότι η προστασία των καταναλωτών αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα σε μια περίοδο διεθνούς ενεργειακής αστάθειας.