«Φλέγεται» η Μέση Ανατολή: Μπαράζ επιθέσεων ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν – Η Τεχεράνη χτυπά επτά χώρες – Πυραυλικά πλήγματα, αντίποινα και παγκόσμια ανησυχία

Σε νέα φάση γενικευμένης έντασης εισέρχεται η Μέση Ανατολή, καθώς λιγότερο από έξι μήνες μετά την εύθραυστη εκεχειρία ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς και ύστερα από τις 12ήμερες επιθέσεις του περασμένου Ιουνίου κατά του καθεστώτος της Τεχεράνης, ΗΠΑ και Ισραήλ εξαπέλυσαν εκτεταμένο μπαράζ πυραυλικών επιθέσεων στο Ιράν.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, σε οκτάλεπτο διάγγελμά του από το Μαρ α Λάγκο, έκανε λόγο για «μεγάλη και συνεχιζόμενη» στρατιωτική επιχείρηση, προειδοποιώντας ότι «βόμβες θα πέφτουν παντού» και καλώντας τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις να αφοπλιστούν, διαφορετικά –όπως είπε– θα «αντιμετωπίσουν βέβαιο θάνατο». Παράλληλα, μίλησε ανοιχτά για αλλαγή καθεστώτος, απευθυνόμενος στους Ιρανούς πολίτες με τη φράση: «Όταν τελειώσουμε, πάρτε στα χέρια σας την κυβέρνηση».

Σύμφωνα με ισραηλινές πηγές, η αμερικανική επιχείρηση φέρει την ονομασία «Επική Οργή», ενώ οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις (IDF) έχουν ονομάσει τη δική τους επιχείρηση «Βρυχηθμός του Λιονταριού». Το Τελ Αβίβ κάνει λόγο για «προληπτικά» πλήγματα που στοχεύουν κυρίως εγκαταστάσεις βαλλιστικών πυραύλων.

Πυραυλικά χτυπήματα καταγράφηκαν σε διάφορα σημεία του Ιράν, ενώ πυκνοί καπνοί έγιναν ορατοί ακόμη και στην Τεχεράνη, μεταξύ άλλων και στη συνοικία όπου βρίσκεται η επίσημη κατοικία του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Χαμενεΐ είχε μεταφερθεί νωρίτερα σε ασφαλή τοποθεσία.

Η απάντηση της Τεχεράνης υπήρξε άμεση. Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν «πρώτο μαζικό κύμα πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών» κατά του Ισραήλ, καταδικάζοντας τα «άνανδρα αμερικανικά και σιωνιστικά χτυπήματα», ενώ ακολούθησαν επιθέσεις και σε αμερικανικές βάσεις στο Μπαχρέιν, στο Κατάρ και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Το υπουργείο Άμυνας του Κατάρ γνωστοποίησε ότι αναχαιτίστηκε ιρανικός πύραυλος.

Οι εξελίξεις σημειώνονται ενώ μόλις την Παρασκευή είχε ολοκληρωθεί στη Γενεύη νέος γύρος διαπραγματεύσεων ΗΠΑ–Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, με τη διαμεσολάβηση του Ομάν. Παρά τις προσπάθειες αραβικών κρατών του Κόλπου να αποτρέψουν νέα πολεμική αναμέτρηση, οι συνομιλίες φαίνεται πως οδηγήθηκαν σε αδιέξοδο. Σύμφωνα με πληροφορίες της Wall Street Journal, η αμερικανική αντιπροσωπεία έθεσε τελεσίγραφο για άμεση καταστροφή πυρηνικών εγκαταστάσεων και παράδοση ουρανίου.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρακολουθεί με έντονη ανησυχία τις εξελίξεις. Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, ζήτησε τη σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας, καλώντας σε αυτοσυγκράτηση. Την ίδια ώρα, αεροπορικές εταιρείες προχωρούν σε μαζικές ακυρώσεις πτήσεων από και προς τη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένης της Aegean, εντείνοντας τη διεθνή αναστάτωση.

Στο επίκεντρο των ανησυχιών βρίσκεται και το ενδεχόμενο παρέμβασης στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Οι Φρουροί της Επανάστασης διαθέτουν τη δυνατότητα να μπλοκάρουν τη ναυσιπλοΐα ή να στοχεύσουν εμπορικά και ενεργειακά πλοία, εξέλιξη που θα είχε άμεσες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Οι ΗΠΑ έχουν ήδη αναπτύξει τη μεγαλύτερη στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή από τον πόλεμο στο Ιράκ, ακριβώς για να αποτρέψουν ένα τέτοιο σενάριο.

Οι αγορές ενέργειας αντιδρούν νευρικά. Στις ΗΠΑ, το αργό πετρέλαιο διαμορφώνεται σε υψηλό επτάμηνου, ξεπερνώντας τα 67 δολάρια το βαρέλι, ενώ στο Λονδίνο το Brent έχει υπερβεί τα 72 δολάρια. Από τις αρχές του έτους, οι τιμές καταγράφουν άνοδο άνω του 12%, αντανακλώντας την κλιμάκωση της έντασης.

Παρά τη στρατιωτική υπεροχή ΗΠΑ και Ισραήλ, το Ιράν διατηρεί το μεγαλύτερο οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων στη Μέση Ανατολή, ισχυρό ναυτικό, μεγάλο στρατό και εκτεταμένη χρήση drones, τα οποία έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά σε άλλα πεδία συγκρούσεων. Αναλυτές εκτιμούν ότι η σύγκρουση δεν αναμένεται να λήξει άμεσα, ενώ ο κίνδυνος εμπλοκής περιφερειακών δρώντων, όπως η Χεζμπολάχ, παραμένει υπαρκτός.

Μέσα σε αυτό το ρευστό περιβάλλον, το Υπουργείο Εξωτερικών της Κύπρου απηύθυνε σύσταση προς τους πολίτες που βρίσκονται στη Μέση Ανατολή να επιδεικνύουν αυξημένη προσοχή, να παρακολουθούν στενά τις οδηγίες των τοπικών αρχών και να λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα προστασίας.

Η περιοχή εισέρχεται σε μια περίοδο υψηλής αβεβαιότητας, με τις γεωπολιτικές και οικονομικές συνέπειες να διαγράφονται ήδη ευρύτερες από τα σύνορα της σύγκρουσης.