Σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας

Στο στάδιο της δημόσιας διαβούλευσης εισέρχεται το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, το οποίο παρουσίασε η υπουργός Νίκη Κεραμέως. Το σχέδιο νόμου ενσωματώνει την Εθνική Κοινωνική Συμφωνία που υπεγράφη πρόσφατα μεταξύ της κυβέρνησης και των εθνικών κοινωνικών εταίρων, σηματοδοτώντας – σύμφωνα με το υπουργείο – μια συνολική αναμόρφωση του πλαισίου των συλλογικών διαπραγματεύσεων.

Το κείμενο αποτελείται από 16 άρθρα και θα παραμείνει ανοικτό για παρατηρήσεις και προτάσεις πολιτών και φορέων έως τις 28 Ιανουαρίου, με τα σχόλια της διαβούλευσης να λαμβάνονται υπόψη για την τελική του μορφή πριν την κατάθεση στη Βουλή.

Στην ανακοίνωση του υπουργείου αποτυπώνονται τρεις βασικοί άξονες παρεμβάσεων. Πρώτος στόχος είναι η ευκολότερη επέκταση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ). Το απαιτούμενο ποσοστό κάλυψης εργαζομένων για την επέκταση μιας σύμβασης μειώνεται από 50% σε 40%, ενώ θεσπίζεται και νέα δυνατότητα: όταν μια ΣΣΕ συνυπογράφεται από Εθνικούς Κοινωνικούς Εταίρους, το ποσοτικό κριτήριο δεν εξετάζεται καθόλου. Παράλληλα, προβλέπεται επικουρικός ρόλος της ΓΣΕΕ στη σύναψη ή συνυπογραφή κλαδικών ΣΣΕ, εφόσον κληθεί από μέλος της, ώστε να ενεργοποιείται η διαδικασία επέκτασης. Εισάγονται επίσης σαφέστεροι κανόνες για τον προσδιορισμό του πεδίου εφαρμογής των συμβάσεων, μέσω αναφοράς σε ΚΑΔ, καθώς και λειτουργικά μητρώα οργανώσεων για τον έλεγχο της κάλυψης, με περιορισμό των απαιτούμενων στοιχείων στο απολύτως αναγκαίο.

Δεύτερος άξονας είναι η πλήρης προστασία των εργαζομένων μετά τη λήξη μιας ΣΣΕ. Το νομοσχέδιο προβλέπει τρίμηνη παράταση ισχύος των συλλογικών συμβάσεων και, μετά το διάστημα αυτό, διατήρηση όλων των όρων μέχρι την υπογραφή νέας συλλογικής ή ατομικής σύμβασης. Με τον τρόπο αυτό καταργείται η μνημονιακή ρύθμιση της μερικής μετενέργειας που ίσχυε από το 2012 και επανέρχεται το προμνημονιακό καθεστώς της πλήρους μετενέργειας, ενώ προστατεύονται και οι νεοπροσλαμβανόμενοι εργαζόμενοι, οι οποίοι θα καλύπτονται από τη ΣΣΕ κατά την περίοδο της παράτασης.

Ο τρίτος πυλώνας αφορά την επιτάχυνση της επίλυσης διαφορών μεταξύ εργαζομένων και εργοδοτών. Θεσπίζεται μηχανισμός προελέγχου για τις μονομερείς προσφυγές στη Μεσολάβηση και στη Διαιτησία, με τη σύσταση τριμελούς επιτροπής στον ΟΜΕΔ. Η επιτροπή θα ελέγχει αποκλειστικά τη συνδρομή των νόμιμων προϋποθέσεων και θα αποτελείται από καθηγητή Εργατικού Δικαίου, καθηγητή Οικονομικών και αφυπηρετήσαντα ανώτατο δικαστή, με θητεία που θα ορίζεται από το Διοικητικό Συμβούλιο του ΟΜΕΔ. Παράλληλα, καταργείται ο δεύτερος βαθμός διαιτησίας, με στόχο την ταχύτερη επίλυση διαφορών, διατηρώντας ωστόσο το δικαίωμα δικαστικής προσβολής της διαιτητικής απόφασης.

Σε δήλωσή της, η Νίκη Κεραμέως χαρακτήρισε την Εθνική Κοινωνική Συμφωνία αφετηρία μιας νέας εποχής για τις συλλογικές συμβάσεις, υποστηρίζοντας ότι το νέο πλαίσιο οδηγεί σε περισσότερες και πιο εύκολα επεκτάσιμες ΣΣΕ, με καλύτερους μισθούς και όρους εργασίας για τους εργαζόμενους και μεγαλύτερη σταθερότητα για τις επιχειρήσεις. Όπως τόνισε, η σημασία της πρωτοβουλίας ξεπερνά τα εργασιακά και αγγίζει τη λειτουργία της Δημοκρατίας, καθώς αναδεικνύει τον ρόλο του κράτους ως εγγυητή διαλόγου, εμπιστοσύνης και κοινωνικής συνοχής.

Η πορεία της διαβούλευσης και οι παρεμβάσεις των κοινωνικών εταίρων αναμένεται να κρίνουν το τελικό αποτύπωμα ενός νομοσχεδίου που φιλοδοξεί να αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού στις εργασιακές σχέσεις.