Περισσότερες από 126 εκατομμύρια συναλλαγές, συνολικής αξίας 11 δισ. ευρώ, πραγματοποιήθηκαν μέσω IRIS το 2025, επιβεβαιώνοντας την ευρεία χρήση των άμεσων ηλεκτρονικών πληρωμών. Ωστόσο, οι μεταφορές χρημάτων μεταξύ τραπεζικών λογαριασμών εξακολουθούν να δημιουργούν ερωτήματα σχετικά με τη φορολογική τους αντιμετώπιση.
Το βασικό που πρέπει να γνωρίζουν οι φορολογούμενοι είναι ότι μια μεταφορά μέσω IRIS δεν φορολογείται αυτομάτως επειδή πραγματοποιείται ηλεκτρονικά. Καθοριστικό ρόλο παίζει η πραγματική αιτία της συναλλαγής και το αν τα χρήματα αποτελούν εισόδημα, επιστροφή εξόδων, δωρεά ή γονική παροχή.
Επιστροφή χρημάτων και κοινά έξοδα
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περίπτωση δύο φίλων που πηγαίνουν μαζί σε μια ταβέρνα. Αν ο ένας πληρώσει τον λογαριασμό των 70 ευρώ και ο άλλος τού μεταφέρει 35 ευρώ μέσω IRIS, η συναλλαγή αφορά τον επιμερισμό των κοινών εξόδων και δεν αποτελεί από μόνη της εισόδημα για τον παραλήπτη.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, συνιστάται να αναγράφεται σαφής αιτιολογία στην πληρωμή, όπως «διαμοιρασμός εξόδων», «συμμετοχή στον λογαριασμό» ή «επιστροφή χρημάτων για φαγητό». Η περιγραφή θα πρέπει να ανταποκρίνεται στην πραγματική αιτία της μεταφοράς, ώστε να μπορεί να τεκμηριωθεί εφόσον ζητηθούν διευκρινίσεις.
Χαρτζιλίκι σε παιδιά και φοιτητές
Οι μεταφορές χρημάτων από γονείς προς τα παιδιά τους για την κάλυψη καθημερινών αναγκών δεν αποτελούν αυτομάτως φορολογητέο εισόδημα. Τα ποσά μπορεί να προορίζονται για ενοίκιο, διατροφή, λογαριασμούς, μετακινήσεις ή έξοδα σπουδών.
Για παράδειγμα, εάν ένας γονέας στέλνει κάθε μήνα 300, 500 ή 800 ευρώ στο παιδί του που σπουδάζει σε άλλη πόλη, η συχνότητα των μεταφορών δεν αρκεί από μόνη της για να χαρακτηριστούν τα χρήματα εισόδημα από επαγγελματική δραστηριότητα.
Διαφορετική είναι η περίπτωση κατά την οποία οι μεταφορές αποτελούν δωρεές ή γονικές παροχές. Για χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές προς πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας, στην οποία περιλαμβάνονται τα παιδιά, προβλέπεται αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις και με την τήρηση της προβλεπόμενης διαδικασίας δήλωσης.
Επομένως, η φορολογική αντιμετώπιση δεν καθορίζεται μόνο από το ύψος του ποσού ή από την περιγραφή «χαρτζιλίκι», αλλά και από την πραγματική φύση της παροχής.
Πότε μπορεί να ζητηθούν εξηγήσεις από την Εφορία
Ιδιαίτερη σημασία έχει η διάκριση ανάμεσα σε μια απλή επιστροφή χρημάτων και σε μια μεταφορά που ενδέχεται να συνδέεται με αδικαιολόγητη προσαύξηση περιουσίας.
Δεν υπάρχει ένα ενιαίο όριο, όπως τα 1.000 ή τα 3.000 ευρώ, πάνω από το οποίο κάθε μεταφορά μέσω IRIS θεωρείται αυτομάτως ύποπτη ή φορολογητέα. Η αξιολόγηση εξαρτάται από τα πραγματικά δεδομένα, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται η αιτία της συναλλαγής, η συχνότητά της, η σχέση των εμπλεκομένων και τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία.
Διαφορετική βαρύτητα μπορεί να έχει μια μεμονωμένη μεταφορά για κοινά έξοδα σε σχέση με συστηματικές εισπράξεις που συνδέονται με την πώληση προϊόντων ή την παροχή υπηρεσιών.
Εάν κάποιος λαμβάνει τακτικά χρήματα ως αντάλλαγμα για επαγγελματική δραστηριότητα, οι εισπράξεις πρέπει να αντιμετωπίζονται σύμφωνα με τους φορολογικούς κανόνες που ισχύουν για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα, ανεξάρτητα από το αν η πληρωμή γίνεται μέσω IRIS ή με άλλο τρόπο.
Μεταφορές μεταξύ αδελφών και άλλων συγγενών
Η συγγενική σχέση δεν εξασφαλίζει αυτόματα φορολογική απαλλαγή για κάθε χρηματική μεταφορά. Όταν, για παράδειγμα, ένας αδελφός στέλνει χρήματα σε έναν άλλο, θα πρέπει να είναι σαφές εάν πρόκειται για εξόφληση οφειλής, συμμετοχή σε κοινά έξοδα ή δωρεά.
Οι δωρεές μεταξύ αδελφών υπάγονται σε διαφορετικό φορολογικό καθεστώς από τις γονικές παροχές προς παιδιά, γι’ αυτό και χρειάζεται να εξετάζεται κάθε περίπτωση ξεχωριστά.
Ανάλογη προσοχή απαιτείται όταν στη μεταφορά παρεμβάλλεται τρίτο πρόσωπο. Εάν ένας αδελφός στείλει χρήματα στη μητέρα του και εκείνη τα μεταφέρει στον άλλο αδελφό, η πραγματική αιτία και η διαδρομή των χρημάτων θα πρέπει να μπορούν να τεκμηριωθούν. Η χρήση ενδιάμεσου προσώπου δεν μεταβάλλει από μόνη της τη φορολογική φύση της συναλλαγής.
Τι πρέπει να προσέχουν οι χρήστες του IRIS
Για την ορθή τεκμηρίωση των μεταφορών χρημάτων, οι φορολογούμενοι καλό είναι να ακολουθούν ορισμένες βασικές πρακτικές:
- Να αναγράφουν την πραγματική αιτία κάθε μεταφοράς, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για κοινά έξοδα ή επιστροφή χρημάτων.
- Να διατηρούν αποδεικτικά στοιχεία που συνδέονται με τη συναλλαγή, όπως αποδείξεις, συμφωνίες ή σχετικά μηνύματα.
- Να ελέγχουν τις φορολογικές υποχρεώσεις που ενδέχεται να προκύπτουν από μεγάλα ποσά, δωρεές και γονικές παροχές.
- Να μην θεωρούν ότι η χρήση του IRIS ή μιας συγκεκριμένης αιτιολογίας αρκεί από μόνη της για να καθορίσει τη φορολογική μεταχείριση.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η αιτία της μεταφοράς και η δυνατότητα τεκμηρίωσής της έχουν μεγαλύτερη σημασία από το ίδιο το μέσο πληρωμής. Σε περιπτώσεις μεγάλων ποσών ή αμφιβολιών για τον χαρακτηρισμό μιας συναλλαγής, είναι χρήσιμο να ζητείται συμβουλή από λογιστή ή φοροτεχνικό.
και Facebook 
