Απόφαση-σταθμός του ΣτΕ για τη φοροδιαφυγή: Αντισυνταγματικές οι παραγραφές 20 και 10 ετών – Τι ισχύει

Νέα δεδομένα για την παραγραφή φορολογικών υποθέσεων δημιουργεί απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, το οποίο έκρινε αντισυνταγματική την πρόβλεψη 20ετούς παραγραφής του δικαιώματος του Δημοσίου να επιβάλλει φορολογικές επιβαρύνσεις λόγω φοροδιαφυγής.

Παράλληλα, το Ανώτατο Ακυρωτικό έκρινε αντισυνταγματική και τη μεταβατική διάταξη για 10ετή παραγραφή, όπως αυτή εφαρμόστηκε στη συγκεκριμένη υπόθεση που αφορούσε το φορολογικό έτος 2013. Ως συνέπεια των συγκεκριμένων κρίσεων, εφαρμόζεται η πενταετής παραγραφή.

Την απόφαση έλαβε η επταμελής σύνθεση του Β΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας, με πρόεδρο τον αντιπρόεδρο Κωνσταντίνο Κουσούλη και εισηγήτρια τη σύμβουλο Επικρατείας Μαρία Σταματοπούλου.

Πρόκειται για την υπ’ αριθμόν 1246/2026 απόφαση του ΣτΕ.

Γιατί κρίθηκε αντισυνταγματική η 20ετία

Το δικαστήριο εξέτασε αρχικά τη διάταξη του άρθρου 36 παρ. 3 του ν. 4174/2013, η οποία προέβλεπε 20ετή παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου για την επιβολή φορολογικών επιβαρύνσεων σε περιπτώσεις φοροδιαφυγής.

Το ΣτΕ έκρινε ότι η συγκεκριμένη πρόβλεψη αντίκειται στη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας, βάζοντας τέλος στην εφαρμογή της επίμαχης 20ετούς προθεσμίας.

Τι αποφασίστηκε για τη 10ετή παραγραφή

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το δεύτερο σκέλος της απόφασης, που αφορά τη μεταβατική διάταξη του άρθρου 66 παρ. 27α εδάφιο β΄ του ν. 4646/2019.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση προέβλεπε 10ετή παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου για επιβολή φορολογικών επιβαρύνσεων λόγω φοροδιαφυγής.

Το ΣτΕ έκρινε ότι η εφαρμογή της στην εξεταζόμενη περίπτωση είναι αντίθετη στο άρθρο 78 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος, καθώς καταλάμβανε το φορολογικό έτος 2013, δηλαδή έτος προγενέστερο του προηγούμενου έτους από εκείνο κατά το οποίο δημοσιεύθηκε ο σχετικός νόμος.

Η πενταετία παραμένει ο βασικός κανόνας

Μετά τις παραπάνω κρίσεις του δικαστηρίου, στις συγκεκριμένες περιπτώσεις εφαρμόζεται το χρονικό όριο της πενταετούς παραγραφής για το δικαίωμα του Δημοσίου να καταλογίσει τις σχετικές φορολογικές επιβαρύνσεις.

Χρειάζεται πάντως διάκριση από άλλες περιπτώσεις φορολογικών ελέγχων: η πενταετία αποτελεί τον βασικό κανόνα, όμως το ισχύον φορολογικό πλαίσιο προβλέπει περιπτώσεις στις οποίες ο χρόνος ελέγχου μπορεί να επεκταθεί, όπως όταν προκύπτουν πραγματικά νέα συμπληρωματικά στοιχεία που δεν ήταν δυνατό να γνωρίζει εγκαίρως η Φορολογική Διοίκηση.

Η απόφαση 1246/2026 αφορά συγκεκριμένα τη συνταγματικότητα των επίμαχων προβλέψεων της 20ετίας και της μεταβατικής 10ετίας που εξετάστηκαν από το ΣτΕ.