Πέθανε η ηθοποιός και συγγραφέας Δέσποινα Τομαζάνη – Η «Γλυκιά Συμμορία» και η σπουδαία διαδρομή της στην Τέχνη

Έφυγε από τη ζωή το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου η ηθοποιός, συγγραφέας και σκηνοθέτις Δέσποινα Τομαζάνη, αφήνοντας πίσω της μια πολύχρονη παρουσία στο θέατρο, τον κινηματογράφο και τη λογοτεχνία. Η ηθοποιός νοσηλευόταν τις τελευταίες δύο ημέρες σε νοσοκομείο της Αθήνας, έπειτα από πνευμονικό οίδημα.

Η Δέσποινα Τομαζάνη έγινε ιδιαίτερα γνωστή στο ευρύ κοινό μέσα από τη συμμετοχή της στην εμβληματική «Γλυκιά Συμμορία» του Νίκου Νικολαΐδη, το 1983, όπου είχε συμπρωταγωνιστήσει με τους Τάκη Μόσχο, Τάκη Σπυριδάκη, Κωνσταντίνο Τζούμα, Άλκη Παναγιωτίδη, Χάρη Ρώμα και Σπύρο Μπιμπίλα, μεταξύ άλλων.

Γεννήθηκε στη Χίο την 1η Ιουνίου 1945, έχοντας οικογενειακές ρίζες από το Αϊβαλί της Μικράς Ασίας και τα Κοτύωρα.

Η σχέση της με την Τέχνη ξεκίνησε από πολύ νεαρή ηλικία. Σπούδασε θέατρο στην Αθήνα, συνέχισε με σπουδές κινηματογράφου και θεάτρου στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης, ενώ ασχολήθηκε με τον χορό και την παντομίμα στην Ακαδημία Μπαλέτου της σουηδικής πρωτεύουσας.

Από την ηλικία των 18 ετών βρισκόταν ήδη στη σκηνή, με την καλλιτεχνική της πορεία να αποκτά γρήγορα διεθνή χαρακτηριστικά. Εργάστηκε σε ελληνικά και γαλλικά θέατρα, ενώ εμφανίστηκε σε παραγωγές του ελληνικού, σουηδικού, αμερικανικού και γαλλικού κινηματογράφου.

Από τη «Γλυκιά Συμμορία» στη διεθνή αναγνώριση

Στη μεγάλη οθόνη συμμετείχε σε σειρά ταινιών, μεταξύ των οποίων οι «Μουντστώντ (Αντίσταση)» του Πέτερ Βέστερ, «Αμαλα-Κάμαλα» του Μπενκτ Λαγκερκβιστ, «Ντον Ζουάν» του Ροζέ Βαντίμ, «Περιπλάνηση» του Χρήστου Χριστοφή, «Γλυκιά Συμμορία» του Νίκου Νικολαΐδη, «Φωτογραφία» του Νίκου Παπατάκη και «Τέλος Εποχής» του Αντώνη Κόκκινου.

Στο 1ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Μεσογειακών Χωρών τιμήθηκε με το βραβείο ερμηνείας πρώτου γυναικείου ρόλου για την ταινία «L’ ombre de la terre» του Tajeb Louichi.

Η δραστηριότητά της στον κινηματογράφο δεν περιορίστηκε στην υποκριτική. Έγραψε διαλόγους, έπαιξε και συνεργάστηκε στο σενάριο της σουηδικής ταινίας «Με λένε Στέλιο», η οποία απέσπασε το Βραβείο Κριτικών στο Φεστιβάλ Βενετίας το 1973.

Διετέλεσε επίσης βοηθός σκηνοθέτη του Johan Bergestrole, συνεργάστηκε με τον Αλέξη Δαμιανό στον «Ηνίοχο», ενώ υπήρξε συν-σεναριογράφος στην «Ελεύθερη Κατάδυση» του Γιώργου Πανουσόπουλου και υπέγραψε το σενάριο της ταινίας «Το φως που σβήνει» του Βασίλη Ντούρου.

Η παρουσία της σε τηλεόραση και θέατρο

Για την τηλεόραση έγραψε τα σενάρια των παραγωγών «Μέντιουμ» και «Το Φύλλο, το Πηγάδι και τ’ Αγγέλιασμα», το δεύτερο βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο του Βασίλη Βασιλικού.

Ως ηθοποιός εμφανίστηκε, μεταξύ άλλων, στις παραγωγές «Φάκελος Αμαζών», «Γκάστερμπάιντερ», «Ομίχλη», «Μέντιουμ» και «Το Φύλλο».

Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε και η θεατρική της διαδρομή. Ερμήνευσε την «Ηλέκτρα» στο Ηρώδειο, στο Town Hall της Νέας Υόρκης και στο Τόκιο, ενώ στη Γαλλία συμμετείχε σε παραστάσεις όπως «Η Αρραβωνιαστικιά του Νερού» του Ταχάρ Μπεν Ζελλούν και η «Περσεφόνη» του Γιάννη Ρίτσου, σε σκηνοθεσία Ζακ Λακαριέρ.

Παράλληλα, πέρασε και στη σκηνοθεσία, ανεβάζοντας έργα όπως «Ο Μπαμπάς ο Πόλεμος» του Ιάκωβου Καμπανέλλη, «Χιώτικο Παραμύθι», «Χιροσίμα Αγάπη μου» της Μαργκερίτ Ντυράς και «Ίντα».

Η δεύτερη μεγάλη διαδρομή της στη λογοτεχνία

Η Δέσποινα Τομαζάνη ανέπτυξε παράλληλα σημαντική συγγραφική δραστηριότητα, με έργα της να μεταφράζονται στα γαλλικά, γερμανικά, τουρκικά, αγγλικά και ιταλικά.

Στη βιβλιογραφία της περιλαμβάνονται τα «Το Αμίλητο Νερό» (1985), «Χιώτικο Παραμύθι» (1987), «Το Καφενείο των Ψεμάτων» (1989), «Φωτιά μέσα στο Νερό» (1989), «Ίντα» (1991), «Εξ αιτίας του αινίγματος» (2000), «Θηλυκό Νόμισμα» (2001) και «Εκτός, Δικτύου» (2004).

Το τελευταίο της βιβλίο, «Το βιβλίο που δεν γράφτηκε», κυκλοφόρησε το 2026 και αποτελεί ιστορικό αφήγημα με φόντο τη γενέτειρά της, τη Χίο, και κεντρικό πρόσωπο τον Χιώτη αγωνιστή της Επανάστασης Αντώνη Μπουρνιά.

Με τον θάνατό της κλείνει μια διαδρομή περισσότερων από έξι δεκαετιών στην Τέχνη, στη διάρκεια της οποίας η Δέσποινα Τομαζάνη υπηρέτησε την υποκριτική, τη σκηνοθεσία και τη συγγραφή τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Πηγή: newsit.gr