Λαγοκέφαλοι: Τι συνέβη τελικά το καλοκαίρι στις ελληνικές θάλασσες – Ο πραγματικός κίνδυνος που κρύβουν

Έντονη ανησυχία είχε προκαλέσει στις αρχές του καλοκαιριού η αυξημένη παρουσία λαγοκέφαλων στις ελληνικές θάλασσες, με αλλεπάλληλες αναφορές για εμφάνισή τους ακόμη και κοντά σε ακτές. Με την κολυμβητική περίοδο να ολοκληρώνεται, ωστόσο, η εικόνα που προκύπτει είναι σαφώς διαφορετική, καθώς δεν επιβεβαιώθηκε σοβαρή επίθεση του συγκεκριμένου είδους σε λουόμενο. Ο πραγματικός κίνδυνος του λαγοκέφαλου παραμένει κυρίως η τοξικότητά του σε περίπτωση κατανάλωσης και οι μεγάλες ζημιές που προκαλεί στην αλιεία.

Από την άνοιξη και ιδιαίτερα κατά τους πρώτους μήνες του καλοκαιριού, η παρουσία του λαγοκέφαλου (Lagocephalus sceleratus) βρέθηκε έντονα στο προσκήνιο, προκαλώντας προβληματισμό σε κατοίκους και επισκέπτες παράκτιων περιοχών.

Οι αναφορές για έναν «εισβολέα» που πλησιάζει τα ρηχά δημιούργησαν φόβους ότι κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου θα μπορούσαν να σημειωθούν περιστατικά με λουόμενους.

Ο απολογισμός της σεζόν, σύμφωνα με το Newsbomb, δεν επιβεβαιώνει αυτή την εικόνα.

Τι έδειξε ο απολογισμός του καλοκαιριού

Στη διάρκεια της θερινής περιόδου δεν καταγράφηκε επιβεβαιωμένη σοβαρή επίθεση λαγοκέφαλου σε λουόμενο στις ελληνικές ακτές, σύμφωνα με το δημοσίευμα.

Υπήρξαν δύο έως τρεις μεμονωμένες αναφορές για τραυματισμούς ή «τσιμπήματα» μέσα στη θάλασσα, χωρίς όμως να επιβεβαιωθεί ότι προκλήθηκαν από λαγοκέφαλο.

Ανάλογοι τραυματισμοί στη θάλασσα μπορεί να συνδέονται με διαφορετικά θαλάσσια είδη, όπως δράκαινες και μέδουσες, ή ακόμη και με επαφή με βράχια.

Μιλώντας στο Newsbomb, ο Γεράσιμος Κονδυλάτος, ιχθυολόγος και ενυδρειολόγος του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων του ΕΛΚΕΘΕ, ανέφερε ότι σε περιοχές που παρακολουθούσε επιστημονικά, μεταξύ των οποίων η Ρόδος και η Λευκάδα, δεν καταγράφηκε επίθεση λαγοκέφαλου σε λουόμενο.

Όπως επισήμανε, δεν υπάρχει ένας ενιαίος κεντρικός μηχανισμός στον οποίο καταγράφεται κάθε περιστατικό στη θάλασσα. Εκτίμησε, ωστόσο, ότι ένα σοβαρό συμβάν που θα συνδεόταν με λαγοκέφαλο θα γινόταν γνωστό τόσο στις αρμόδιες λιμενικές Αρχές όσο και στα μέσα ενημέρωσης.

Πώς έφτασε ο λαγοκέφαλος στις ελληνικές θάλασσες

Η απουσία επιβεβαιωμένων επιθέσεων σε λουόμενους δεν σημαίνει ότι το συγκεκριμένο είδος δεν αποτελεί σοβαρό πρόβλημα για το θαλάσσιο περιβάλλον και την αλιεία.

Ο λαγοκέφαλος είναι λεσσεψιανό είδος, το οποίο πέρασε από την Ερυθρά Θάλασσα στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και στη συνέχεια εξαπλώθηκε σε μεγάλο τμήμα της Ανατολικής Μεσογείου.

Η αύξηση της θερμοκρασίας των θαλάσσιων υδάτων έχει δημιουργήσει ευνοϊκότερες συνθήκες για την εγκατάσταση και εξάπλωση θερμόφιλων ειδών, με τον λαγοκέφαλο να έχει πλέον ισχυρή παρουσία και σε ελληνικές θάλασσες.

Το ψάρι αναγνωρίζεται, μεταξύ άλλων, από το χαρακτηριστικό κεφάλι και τα τέσσερα ιδιαίτερα ισχυρά κοπτικά δόντια του, δύο στην επάνω και δύο στην κάτω γνάθο. Έχει ασημί πλευρές, σκουρόχρωμη γκριζοπράσινη ράχη με κηλίδες και μπορεί να φουσκώσει όταν αισθανθεί ότι απειλείται.

Η τετροδοτοξίνη είναι ο μεγάλος κίνδυνος

Το σημαντικότερο ζήτημα για τη δημόσια υγεία δεν αφορά τόσο την παρουσία του ψαριού κοντά στους λουόμενους όσο την κατανάλωσή του.

Ο λαγοκέφαλος περιέχει τετροδοτοξίνη (TTX), μία εξαιρετικά ισχυρή νευροτοξίνη, η οποία εντοπίζεται σε υψηλές συγκεντρώσεις σε όργανα και ιστούς του ψαριού.

Η ουσία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση και νευρομυϊκή παράλυση, με τις βαριές περιπτώσεις να μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και σε αναπνευστική ανεπάρκεια.

Κρίσιμο είναι επίσης ότι η τετροδοτοξίνη δεν εξουδετερώνεται με το συνηθισμένο μαγείρεμα ή την κατάψυξη.

Για τον λόγο αυτό, ο λαγοκέφαλος δεν πρέπει να καταναλώνεται, ενώ ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από ερασιτέχνες αλιείς που ενδέχεται να πιάσουν το συγκεκριμένο είδος και να μην το αναγνωρίσουν.

Γιατί πλησιάζει στα ρηχά

Η εμφάνιση λαγοκέφαλων κοντά στην ακτή δεν σημαίνει από μόνη της ότι τα ψάρια αναζητούν ανθρώπους.

Το είδος τρέφεται με θαλάσσιους οργανισμούς, μεταξύ των οποίων μαλάκια και ψάρια, ενώ τα ισχυρά δόντια του το βοηθούν να διαχειρίζεται σκληρές τροφές.

Ένα δάγκωμα μπορεί να αποτελέσει κίνδυνο εφόσον το ψάρι εγκλωβιστεί, χειριστεί ή κάποιος επιχειρήσει να το πιάσει ζωντανό. Για τον λόγο αυτό απαιτείται προσοχή και αποφυγή επαφής με γυμνά χέρια.

Μεγάλες ζημιές στους επαγγελματίες ψαράδες

Εκεί όπου η παρουσία του λαγοκέφαλου έχει πολύ πιο απτές συνέπειες είναι η παράκτια αλιεία.

Οι επαγγελματίες αλιείς, ιδιαίτερα στη Νότια Ελλάδα και στο Ανατολικό Αιγαίο, βρίσκονται αντιμέτωποι με ζημιές σε δίχτυα και παραγάδια, καθώς το ψάρι μπορεί να κόψει αλιευτικά εργαλεία με τα ισχυρά δόντια του.

Παράλληλα, καταναλώνει ψάρια που έχουν ήδη πιαστεί στα εργαλεία των αλιέων και ανταγωνίζεται ντόπια θαλάσσια είδη, αποτελώντας μία ακόμη πρόκληση για το οικοσύστημα και την επαγγελματική αλιεία.

Ο απολογισμός του καλοκαιριού δείχνει, επομένως, ότι οι φόβοι για μαζικές επιθέσεις σε λουόμενους δεν επιβεβαιώθηκαν. Αυτό δεν αναιρεί την ανάγκη προσοχής: οι πολίτες δεν πρέπει να επιχειρούν να αγγίξουν ή να χειριστούν λαγοκέφαλο, ενώ το ψάρι δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να καταναλώνεται.

Πηγή: Newsbomb