Ανήλικοι «πειράζουν» ψηφιακές ταυτότητες για να αγοράζουν αλκοόλ και vape – Πώς ξεγελούν τους ελέγχους

Μια νέα πραγματικότητα στους ελέγχους για την πώληση αλκοόλ και προϊόντων καπνού σε ανηλίκους αναδεικνύεται μετά την αυστηροποίηση του σχετικού πλαισίου, καθώς έφηβοι φέρονται να χρησιμοποιούν παραποιημένες ψηφιακές ταυτότητες προκειμένου να εμφανίζονται ως ενήλικοι.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της «Καθημερινής της Κυριακής», η πρακτική έχει αρχίσει να διαδίδεται σε παρέες ανηλίκων, με ορισμένους να καταφεύγουν σε εφαρμογές επεξεργασίας ψηφιακών καρτών ή εικόνων, ενώ άλλοι χρησιμοποιούν ακόμη και την πραγματική ταυτότητα μεγαλύτερου φίλου ή φίλης τους.

Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως όταν ο έλεγχος περιορίζεται σε μια γρήγορη ματιά στην οθόνη ενός κινητού. Μια εικόνα που οπτικά παραπέμπει σε επίσημο ψηφιακό έγγραφο μπορεί να μην κινήσει υποψίες, εάν δεν ακολουθηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία ηλεκτρονικής επαλήθευσης.

Ο γενικός γραμματέας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος τονίζει ότι δεν αρκεί η απλή επίδειξη μιας εικόνας που μοιάζει με ψηφιακή ταυτότητα.

«Δεν αρκεί αυτός που ελέγχει την ταυτότητα να δει μια εικόνα. Χρειάζεται να κάνει τον έλεγχο μέσα από την εφαρμογή “έλεγχος εγγράφου” του Gov.gr Wallet», επισημαίνει.

Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να εξακριβωθεί εάν το έγγραφο που παρουσιάζεται είναι πραγματικό, αντί ο έλεγχος να βασίζεται αποκλειστικά σε αυτό που εμφανίζεται στην οθόνη.

Οι «μαϊμού» ταυτότητες και οι επιφανειακοί έλεγχοι

Στο ρεπορτάζ περιγράφονται περιπτώσεις εφήβων που εμφανίζουν επεξεργασμένες εικόνες εγγράφων με αλλαγμένη ημερομηνία γέννησης ή χρησιμοποιούν ψηφιακές κάρτες που έχουν σχεδιαστεί ώστε να μοιάζουν οπτικά με επίσημα έγγραφα.

Τέτοιες εφαρμογές μπορούν να δημιουργήσουν ψηφιακές κάρτες με φωτογραφία, όνομα και άλλα στοιχεία, χωρίς βέβαια το αποτέλεσμα να αποτελεί γνήσιο δημόσιο έγγραφο.

Το πρόβλημα δημιουργείται όταν στην είσοδο ενός καταστήματος ή κατά την αγορά αλκοόλ και προϊόντων καπνού δεν πραγματοποιείται ουσιαστική επαλήθευση.

Έφηβοι που μίλησαν στην «Καθημερινή» περιγράφουν ότι οι έλεγχοι διαφέρουν σημαντικά από κατάστημα σε κατάστημα. Άλλοτε ζητείται κανονική ταυτότητα και γίνεται αυστηρός έλεγχος και άλλοτε η διαδικασία είναι περισσότερο τυπική.

Σε μία ακόμη περίπτωση, μητέρα ανήλικης φέρεται να διαπίστωσε μέσω φωτογραφιών στα κοινωνικά δίκτυα ότι η κόρη της είχε καταναλώσει αλκοόλ σε κατάστημα. Όπως πληροφορήθηκε στη συνέχεια, η ανήλικη είχε χρησιμοποιήσει την ταυτότητα φίλης της που είχε συμπληρώσει τα 18 χρόνια.

Οι έλεγχοι της Αστυνομίας

Η Υποδιεύθυνση Προστασίας Ανηλίκων πραγματοποιεί επιχειρήσεις με την κωδική ονομασία «Νυχτερινός Ποιμήν», κατά τις οποίες ελέγχεται μεταξύ άλλων η ηλικία θαμώνων σε χώρους διασκέδασης.

Αστυνομικές πηγές που επικαλείται το δημοσίευμα αναγνωρίζουν ότι υπάρχουν περιπτώσεις κατά τις οποίες ανήλικοι καταφέρνουν να περάσουν τους αρχικούς ελέγχους.

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού πραγματοποιήθηκαν, σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, τουλάχιστον 20 συλλήψεις ιδιοκτητών ή υπευθύνων καταστημάτων για πώληση αλκοόλ σε ανηλίκους.

Οι αστυνομικοί επικεντρώνουν τους ελέγχους τους σε περιοχές όπου παρατηρείται αυξημένη παρουσία εφήβων, ενώ κινητοποιούνται και έπειτα από σχετικές καταγγελίες.

Ιδιαίτερα σοβαρές είναι οι περιπτώσεις στις οποίες προηγείται κλήση στο ΕΚΑΒ για ανήλικο που έχει καταναλώσει αλκοόλ. «Τότε είναι πολύ δύσκολα τα πράγματα», αναφέρουν αστυνομικές πηγές.

«Δεν μπορούμε να υποκαταστήσουμε την Αστυνομία»

Οι επαγγελματίες της εστίασης και της νυχτερινής διασκέδασης επισημαίνουν από την πλευρά τους τις πρακτικές δυσκολίες που υπάρχουν, κυρίως σε χώρους με πολύ μεγάλο αριθμό επισκεπτών.

Ο πρόεδρος της Ένωσης Bartenders Ελλάδος, Δημήτρης Ζάππας, αναφέρει ότι όταν έχει αμφιβολίες για την ηλικία κάποιου πελάτη ζητά φυσική ταυτότητα, ακόμη και αν τελικά αποδειχθεί ότι πρόκειται για ενήλικο.

Όπως εξηγεί, το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο σε υπαίθριες εκδηλώσεις με μεγάλη προσέλευση κόσμου, όπου ο έλεγχος κάθε πελάτη είναι δυσκολότερος.

Κατά τον ίδιο, απαιτείται αυστηρότερη αντιμετώπιση των επιχειρήσεων που παραβιάζουν τους κανόνες, υποστηρίζοντας ότι οι υφιστάμενες κυρώσεις δεν λειτουργούν πάντοτε αποτρεπτικά.

Η εξάπλωση των παραποιημένων ψηφιακών εγγράφων αναδεικνύει πλέον μια διαφορετική διάσταση του προβλήματος: η απλή οπτική επίδειξη μιας ταυτότητας στην οθόνη δεν αρκεί για την επιβεβαίωση της ηλικίας, εάν δεν συνοδεύεται από τον προβλεπόμενο ηλεκτρονικό έλεγχο.