Στο έλεος της λειψυδρίας η Κρήτη – Η τουριστική κορύφωση αυξάνει κατακόρυφα την κατανάλωση

Στην πιο απαιτητική περίοδο του καλοκαιριού εισέρχεται η Κρήτη, καθώς η κορύφωση της τουριστικής κίνησης πολλαπλασιάζει τις ανάγκες υδροδότησης, την ίδια ώρα που ο πρωτογενής τομέας χρειάζεται μεγάλες ποσότητες νερού για την άρδευση των καλλιεργειών.

Ξενοδοχεία, τουριστικά καταλύματα, εστιατόρια, πισίνες και παραθαλάσσιες περιοχές λειτουργούν πλέον σε πλήρη δυναμικότητα. Παράλληλα, εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες προστίθενται στον μόνιμο πληθυσμό του νησιού, δημιουργώντας ιδιαίτερα αυξημένη ζήτηση στα δίκτυα ύδρευσης.

Η κατάσταση το 2026 είναι σαφώς καλύτερη σε σύγκριση με την εξαιρετικά δύσκολη περσινή χρονιά. Οι ισχυρές βροχοπτώσεις και οι χιονοπτώσεις της άνοιξης ενίσχυσαν σημαντικά τους ταμιευτήρες και απομάκρυναν τον άμεσο κίνδυνο γενικευμένων προβλημάτων υδροδότησης.

Στις αρχές Μαΐου, τα συνολικά αποθέματα στα μεγάλα φράγματα του νησιού υπολογίζονταν κοντά στα 50 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού. Το φράγμα Αποσελέμη είχε ξεπεράσει τα 13 εκατομμύρια κυβικά, το φράγμα Ποταμών στο Αμάρι βρισκόταν κοντά στη μέγιστη χωρητικότητά του, ενώ σημαντικά ενισχυμένοι εμφανίζονταν οι ταμιευτήρες της Φανερωμένης και των Μπραμιανών.

Η βελτίωση αυτή, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι το υδατικό πρόβλημα της Κρήτης έχει επιλυθεί. Η κατανάλωση κορυφώνεται ακριβώς κατά τους μήνες στους οποίους δεν υπάρχουν ουσιαστικές βροχοπτώσεις, ενώ οι ανάγκες του τουρισμού συμπίπτουν χρονικά με τη μεγαλύτερη ζήτηση νερού από τη γεωργία.

Ο Αποσελέμης αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της εύθραυστης ισορροπίας. Στα τέλη Απριλίου διέθετε περίπου 12,61 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, ενώ καλείται να τροφοδοτεί τις ΔΕΥΑ Ηρακλείου, Χερσονήσου και Αγίου Νικολάου με περίπου 500 κυβικά μέτρα νερού την ώρα

Για το υδρολογικό έτος από τον Μάιο του 2026 έως τον Μάιο του 2027 έχει συμφωνηθεί η διάθεση συνολικά 5,8 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων νερού από το φράγμα προς τις ΔΕΥΑ της Ανατολικής Κρήτης. Η συγκεκριμένη ποσότητα απαιτεί προσεκτική κατανομή, ώστε τα αποθέματα να επαρκέσουν και μετά το τέλος της τουριστικής περιόδου.

Ανάλογη είναι η εικόνα στη Μεσαρά, όπου το φράγμα Φανερωμένης ενισχύθηκε σημαντικά από τις ανοιξιάτικες βροχές. Στις 19 Απριλίου περιείχε 11.061.371 κυβικά μέτρα νερού, έναντι περίπου 3,4 εκατομμυρίων την ίδια ημερομηνία του 2025. Η συνολική χωρητικότητά του ανέρχεται στα 17,8 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, όμως το νερό του είναι ζωτικής σημασίας για την άρδευση μιας από τις σημαντικότερες αγροτικές περιοχές του νησιού.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στην ποσότητα του διαθέσιμου νερού. Οι παλιές υποδομές, οι διαρροές στα δίκτυα, η εξάρτηση πολλών περιοχών από γεωτρήσεις και η υφαλμύρωση παράκτιων υδροφορέων περιορίζουν την πραγματική δυνατότητα αξιοποίησης των αποθεμάτων. Σε περιόδους υψηλής ζήτησης ακόμη και μία σοβαρή βλάβη μπορεί να προκαλέσει διακοπές ή πολύωρη μειωμένη παροχή.

Η Περιφέρεια Κρήτης έχει προχωρήσει σε δύο νέες προσκλήσεις συνολικού προϋπολογισμού 23.854.200 ευρώ για έργα ύδρευσης και βιώσιμης διαχείρισης των υδάτων. Οι παρεμβάσεις χρηματοδοτούνται από το Πρόγραμμα «Κρήτη 2021-2027» και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.

Το φετινό καλοκαίρι μπορεί να ξεκίνησε με καλύτερα αποθέματα, όμως το νερό παραμένει πεπερασμένος πόρος. Ο περιορισμός της άσκοπης κατανάλωσης σε κατοικίες, επιχειρήσεις και τουριστικές μονάδες, η άμεση αποκατάσταση διαρροών και η ορθολογική άρδευση αποτελούν πλέον αναγκαίες συνθήκες.

Η Κρήτη έχει προσωρινά κερδίσει χρόνο χάρη στις βροχές της άνοιξης. Δεν έχει, όμως, απαλλαγεί από τη λειψυδρία. Η μεγάλη δοκιμασία βρίσκεται στις εβδομάδες της τουριστικής αιχμής, όταν κάθε κυβικό μέτρο νερού πρέπει να καλύψει ταυτόχρονα τις ανάγκες κατοίκων, επισκεπτών και αγροτικής παραγωγής.