ΤΕΕ/ΤΑΚ: Ζητά «πάγωμα» του νέου Χωροταξικού για Βιομηχανία και Logistics – Σοβαρές ενστάσεις για Κρήτη και Λινοπεράματα

Την αναστολή της διαδικασίας θεσμοθέτησης του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα ζητά το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Ανατολικής Κρήτης, καταθέτοντας σειρά σοβαρών παρατηρήσεων για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η Κρήτη στον νέο σχεδιασμό.

Με πολυσέλιδο υπόμνημά του προς την πολιτική ηγεσία των Υπουργείων Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εθνικής Οικονομίας, το ΤΕΕ/ΤΑΚ ζητά να δοθεί επιπλέον χρόνος ώστε να επανεξεταστούν οι προτάσεις των φορέων και να επανέλθει το σχέδιο σε νέα διαβούλευση.

Όπως επισημαίνεται, το Επιμελητήριο συμφωνεί με την ανάγκη επικαιροποίησης του πλαισίου και με τον στόχο της συγκέντρωσης βιομηχανικών και εφοδιαστικών δραστηριοτήτων σε οργανωμένες ζώνες, ωστόσο θεωρεί ότι ο σχεδιασμός για την Κρήτη παραμένει γενικός, αποσπασματικός και σε αρκετά σημεία ανεπαρκώς τεκμηριωμένος.

Ηράκλειο και Λασίθι σε διαφορετικές κατηγορίες

Σύμφωνα με το υπό διαβούλευση σχέδιο, η Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου εντάσσεται στις ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες περιοχές βιομηχανίας, ενώ η Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου κατατάσσεται στις περιοχές ισχυρής ενίσχυσης.

Σε επίπεδο logistics, το Ηράκλειο χαρακτηρίζεται ως μεγάλο εφοδιαστικό κέντρο και πύλη εισόδου, ενώ το Λασίθι εντάσσεται στα μικρά εφοδιαστικά κέντρα τοπικής εμβέλειας.

Το ΤΕΕ/ΤΑΚ θεωρεί ότι οι κατευθύνσεις αυτές δεν αρκούν, καθώς δεν προσδιορίζονται συγκεκριμένα οι υποδομές που λείπουν, οι άτυπες βιομηχανικές συγκεντρώσεις που πρέπει να εξυγιανθούν, οι θέσεις νέων επιχειρηματικών πάρκων και οι αναγκαίες συνδέσεις τους με λιμάνια, αεροδρόμια και βασικούς οδικούς άξονες.

ΒΟΑΚ, ΝΟΑΚ και συνολικό δίκτυο μεταφορών

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ανάγκη σύνδεσης της βιομηχανικής και εφοδιαστικής ανάπτυξης με τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές της Κρήτης.

Το ΤΕΕ/ΤΑΚ ζητά ενιαία στρατηγική που θα συνδέει λιμάνια και αεροδρόμια με τον ΒΟΑΚ στην πλήρη ανάπτυξή του από τη Σητεία έως το Καστέλι Κισσάμου, τον Νότιο Οδικό Άξονα Κρήτης, το βασικό εθνικό και επαρχιακό δίκτυο, τις παραγωγικές ζώνες και τα μεγάλα αστικά κέντρα.

Επισημαίνει ότι δεν μπορεί να προχωρά η ανάπτυξη νέων εγκαταστάσεων χωρίς να προηγούνται ή τουλάχιστον να υλοποιούνται παράλληλα οι απαραίτητες υποδομές μεταφορών.

Πρόταση ακόμη και για σταθερή τροχιά από Σητεία έως Καστέλι Κισσάμου

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η πρόταση του ΤΕΕ/ΤΑΚ για διερεύνηση ενός ολοκληρωμένου άξονα σταθερής τροχιάς από τη Σητεία έως το Καστέλι Κισσάμου.

Σύμφωνα με το Επιμελητήριο, ένα τέτοιο δίκτυο θα μπορούσε να εξυπηρετεί τόσο επιβάτες όσο και εμπορεύματα, συνδέοντας αστικά κέντρα, λιμάνια, αεροδρόμια και οργανωμένους υποδοχείς.

Όπως επισημαίνεται, η στρατηγική για την Ανατολική Κρήτη δεν μπορεί να περιορίζεται αποκλειστικά στην οδική μεταφορά.

Μεγάλο έλλειμμα σε νότιο Ηράκλειο και νότιο Λασίθι

Το Επιμελητήριο στέκεται ιδιαίτερα στις περιοχές του νότιου Ηρακλείου και του νότιου Λασιθίου, όπου παράγονται μεγάλες ποσότητες αγροτικών και μεταποιημένων προϊόντων.

Τα προϊόντα αυτά μεταφέρονται καθημερινά μέσω επαρχιακού οδικού δικτύου με περιορισμένα γεωμετρικά χαρακτηριστικά, το οποίο ταυτόχρονα εξυπηρετεί κατοίκους, τουρίστες, λεωφορεία και βαρέα οχήματα.

Κατά το ΤΕΕ/ΤΑΚ, η κατάσταση αυτή καθιστά επιτακτική τη δημιουργία οργανωμένων υποδοχέων με ασφαλείς μεταφορικές συνδέσεις και όχι μικρών, διάσπαρτων πάρκων χωρίς κοινές υποδομές.

Στο μικροσκόπιο και τα Λινοπεράματα

Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται και για τις προβλέψεις που αφορούν τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις στα Λινοπεράματα.

Στη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αναφέρεται ότι οι υφιστάμενες δραστηριότητες μπορούν να συνεχίσουν στις σημερινές θέσεις τους, με δυνατότητα επέκτασης των κτιριακών εγκαταστάσεων.

Μάλιστα, σε περιπτώσεις δραστηριοτήτων που κρίνονται ιδιαίτερης σημασίας για την εθνική οικονομία, προβλέπεται επιπλέον παρέκκλιση κατά 10%.

Το ΤΕΕ/ΤΑΚ ζητά σαφείς απαντήσεις για το αν έχει εξεταστεί εναλλακτική χωροθέτηση, πώς επηρεάζεται η μελλοντική ανάπτυξη του Δήμου Μαλεβιζίου, ποια μέτρα λαμβάνονται για τις περιβαλλοντικές και κυκλοφοριακές επιβαρύνσεις και αν η διατήρηση των σημερινών εγκαταστάσεων αποτελεί προσωρινή ή μόνιμη επιλογή.

Ζητά περιορισμό της εκτός σχεδίου βιομηχανικής ανάπτυξης

Το Επιμελητήριο θεωρεί αντιφατικό το γεγονός ότι το σχέδιο δηλώνει προτεραιότητα στους οργανωμένους υποδοχείς, αλλά εξακολουθεί να αφήνει σημαντικά περιθώρια για μεμονωμένες εγκαταστάσεις εκτός σχεδίου.

Προτείνει η εκτός σχεδίου χωροθέτηση να επιτρέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση και αφού αποδεικνύεται ότι μια δραστηριότητα δεν μπορεί να εγκατασταθεί σε λειτουργούντα ή θεσμοθετημένο οργανωμένο υποδοχέα.

Παράλληλα, ζητά ειδικά για την Κρήτη να προβλεφθεί η δημιουργία μεικτών οργανωμένων ζωνών, όπου θα συνυπάρχουν βιομηχανία και logistics, ώστε παραγωγή, τυποποίηση, αποθήκευση και διανομή να λειτουργούν ως ενιαίο σύστημα.

Υποχρεωτικές κυκλοφοριακές μελέτες για κάθε ζώνη

Για κάθε νέο ή επεκτεινόμενο επιχειρηματικό υποδοχέα, το ΤΕΕ/ΤΑΚ ζητά υποχρεωτική ολοκληρωμένη κυκλοφοριακή μελέτη.

Η μελέτη, σύμφωνα με την πρόταση, θα πρέπει να εξετάζει μετακινήσεις προσωπικού και φορτίων, επάρκεια οδικού δικτύου, ασφάλεια, συνδέσεις με λιμάνια και αεροδρόμια, δημόσια συγκοινωνία, χώρους στάθμευσης βαρέων οχημάτων και επιπτώσεις στους γύρω οικισμούς.

Ζητείται επίσης σαφής διαχωρισμός της κίνησης βαρέων οχημάτων από πεζούς και άλλους ευάλωτους χρήστες, ασφαλείς διαβάσεις, φωτισμός, κατάλληλη σήμανση και διαδρομές έκτακτης ανάγκης.

19 άτυπες βιομηχανικές συγκεντρώσεις στην Κρήτη

Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, στην Περιφέρεια Κρήτης καταγράφονται:

• 7 Οργανωμένοι Υποδοχείς Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων, συνολικής έκτασης 3.808 στρεμμάτων,
• 39 καταγραφές βιομηχανικών χρήσεων, συνολικής έκτασης 13.902 στρεμμάτων,
• 4 περιοχές χονδρεμπορίου, έκτασης 1.267 στρεμμάτων,
• 19 Άτυπες Βιομηχανικές Συγκεντρώσεις, συνολικής έκτασης περίπου 15.674 στρεμμάτων.

Παράλληλα, στην Κρήτη καταγράφονται 8 εγκαταστάσεις Seveso κατώτερης βαθμίδας και 6 ανώτερης βαθμίδας.

Το ΤΕΕ/ΤΑΚ ζητά αυστηρότερα κριτήρια χωροθέτησης για τις εγκαταστάσεις υψηλού κινδύνου, με έμφαση στην απόσταση από οικισμούς, στις δυνατότητες εκκένωσης και στην επιχειρησιακή επάρκεια της Πολιτικής Προστασίας.

«Να προηγηθούν τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια»

Το Επιμελητήριο υποστηρίζει ακόμη ότι τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια θα πρέπει να θεσμοθετηθούν πριν από το νέο Ειδικό Χωροταξικό.

Με αυτόν τον τρόπο, όπως αναφέρει, το εθνικό πλαίσιο θα μπορεί να λάβει υπόψη τις πραγματικές ανάγκες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής, αντί να υποχρεώνονται τα τοπικά σχέδια να αλλάζουν εκ των υστέρων για να προσαρμοστούν σε αυτό.

Αντίστοιχα, ζητά να έχουν προηγηθεί και τα Προεδρικά Διατάγματα που αφορούν τις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες των περιοχών Natura 2000.

Προστασία αγροτικής γης και τουριστικού προϊόντος

Το ΤΕΕ/ΤΑΚ επιμένει ότι η αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας πρέπει να προστατεύεται με ρητή απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών δραστηριοτήτων, με εξαίρεση μόνο ήπιες δραστηριότητες που συνδέονται άμεσα με την αγροτική παραγωγή.

Παράλληλα, ζητά μεγαλύτερη προστασία της παράκτιας ζώνης, του τοπίου, του τουριστικού προϊόντος και του πολιτιστικού χαρακτήρα κάθε περιοχής.

«Δεν τεκμηριώνονται τα 1.910 επιπλέον στρέμματα»

Ιδιαίτερη ένσταση διατυπώνεται και για την εκτίμηση ότι επιπλέον 1.910 στρέμματα θα επαρκούν για νέες μεταποιητικές δραστηριότητες στην Κρήτη έως το 2032.

Το ΤΕΕ/ΤΑΚ αναφέρει ότι δεν προκύπτει με σαφήνεια από ποια δεδομένα προέκυψε το συγκεκριμένο μέγεθος.

Παράλληλα, εκφράζει προβληματισμό για το γεγονός ότι το σχέδιο αντιμετωπίζει την Κρήτη, λόγω μεγέθους και δυναμικής, με παρόμοια λογική με τον ηπειρωτικό χώρο και όχι ως νησιωτική περιφέρεια.

«Να παγώσει και να επανέλθει σε διαβούλευση»

Καταλήγοντας, το ΤΕΕ/ΤΑΚ ζητά δύο συγκεκριμένες κινήσεις:

• να παγώσει η διαδικασία θεσμοθέτησης του νέου πλαισίου,
• να αναμορφωθεί ουσιαστικά και να τεθεί εκ νέου σε δημόσια διαβούλευση.

Όπως επισημαίνεται, η επικαιροποίηση του Χωροταξικού για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα είναι αναγκαία, αλλά πρέπει να συνοδεύεται από σαφή νομοθετική μέριμνα για την προστασία του περιβάλλοντος, του τοπίου, του τουρισμού, του πολιτισμού και του αγροκτηνοτροφικού χαρακτήρα της Κρήτης.