Ιστορική συμφωνία για το Great Sea Interconnector: Στην Κρήτη η νέα ενεργειακή «γέφυρα» Ευρώπης–Κύπρου!

Μία ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για τον ενεργειακό ρόλο της Κρήτης σηματοδοτεί η υπογραφή της συμφωνίας για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, γνωστή ως Great Sea Interconnector.

Η Κρήτη βρίσκεται στο επίκεντρο του μεγάλου ευρωπαϊκού έργου, καθώς αποτελεί το ελληνικό άκρο της υποθαλάσσιας ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο. Το υπό κατασκευή σκέλος Κρήτης–Κύπρου προβλέπεται να έχει συνολικό μήκος περίπου 898 χιλιομέτρων, δημιουργώντας μία νέα ενεργειακή «γέφυρα» στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η συμφωνία υπογράφηκε την Τετάρτη 5 Αυγούστου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, και προβλέπει την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου, με ποσοστό άνω του 50%, στην εταιρεία Great Sea Interconnector.

Παράλληλα, υπογράφηκε τριμερής στρατηγική συμφωνία μεταξύ του ΑΔΜΗΕ, της Great Sea Interconnector και της γαλλικής Nexans, με στόχο την επιτάχυνση των εργασιών και, σε πρώτη φάση, την ολοκλήρωση των απαραίτητων θαλάσσιων ερευνών στον βυθό.

Αναβαθμίζεται ο ενεργειακός ρόλος της Κρήτης

Η υλοποίηση της διασύνδεσης ενισχύει περαιτέρω τη θέση της Κρήτης στον ενεργειακό χάρτη της χώρας και της Ανατολικής Μεσογείου.

Μέσω της μεγάλης ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Αττικής, η οποία βρίσκεται ήδη σε λειτουργία, το νησί συνδέεται με το ηπειρωτικό σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Με την προσθήκη του καλωδίου Κρήτης–Κύπρου, η Κρήτη αναμένεται να αποτελέσει τον ενδιάμεσο ενεργειακό κόμβο που θα συνδέει την Κύπρο με την Ελλάδα και, κατ’ επέκταση, με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο.

Η διαδρομή του έργου αποτυπώνεται σχηματικά ως εξής:

Κύπρος – Κρήτη – Αττική – ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα.

Το έργο θα είναι αμφίδρομο, επιτρέποντας τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας και προς τις δύο κατευθύνσεις, ενώ αναμένεται να συμβάλει στην καλύτερη αξιοποίηση της ενέργειας που παράγεται από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.

Επένδυση ευρωπαϊκής σημασίας

Το τμήμα της διασύνδεσης μεταξύ Κρήτης και Κύπρου έχει εξασφαλίσει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 657 εκατομμυρίων ευρώ μέσω του μηχανισμού Connecting Europe Facility. Το καλωδιακό σύστημα έχει ανατεθεί στη Nexans, ενώ η προβλεπόμενη ισχύς μεταφοράς της διασύνδεσης ανέρχεται στα 1.000 MW.

Ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στρατηγικός μέτοχος και βασικός εταίρος του έργου, διατηρώντας την τεχνική του ηγεσία και την ευθύνη λειτουργίας της διασύνδεσης μετά την ολοκλήρωσή της. Η συμμετοχή της Meridiam εκτιμάται ότι ενισχύει την κεφαλαιακή βάση, τη διεθνή αξιοπιστία και τις δυνατότητες χρηματοδότησης του έργου.

Όπως δήλωσε ο πρωθυπουργός, η είσοδος του γαλλικού ομίλου αποτελεί ψήφο εμπιστοσύνης στον ελληνικό ενεργειακό τομέα, ενώ χαρακτήρισε τη διασύνδεση ευρωπαϊκό έργο κοινού ενδιαφέροντος, το οποίο θα βγάλει την Κύπρο από την ενεργειακή απομόνωση και θα ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου.

Τα επόμενα βήματα

Η υπογραφή της συμφωνίας δεν σημαίνει ότι αρχίζει άμεσα η πόντιση του καλωδίου σε ολόκληρη τη διαδρομή. Προηγούνται η ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών, η αντιμετώπιση των ρυθμιστικών εκκρεμοτήτων και η οριστικοποίηση του χρηματοδοτικού σχήματος.

Σε εξέλιξη βρίσκεται, επίσης, η διαδικασία εξέτασης της χρηματοδότησης του έργου από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Η νέα συμφωνία, ωστόσο, αποτελεί καθοριστικό βήμα για την προώθηση ενός έργου που μπορεί να αναβαθμίσει σημαντικά τον γεωπολιτικό και ενεργειακό ρόλο της Κρήτης, μετατρέποντας το νησί σε βασική πύλη σύνδεσης της Ανατολικής Μεσογείου με την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.