Μετά τη φωτιά, ο εφιάλτης του νερού: Ο Ευθύμιος Λέκκας προειδοποιεί για την επόμενη μέρα στο Ρέθυμνο

Τον κίνδυνο εκδήλωσης πλημμυρικών και κατολισθητικών φαινομένων στις περιοχές που επλήγησαν από τις μεγάλες πυρκαγιές των τελευταίων ημερών ανέδειξε ο καθηγητής Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών και πρόεδρος του ΟΑΣΠ, Ευθύμης Λέκκας.

Μιλώντας στην ΕΡΤnews, ο κ. Λέκκας προειδοποίησε ότι οι εκτεταμένες καμένες εκτάσεις στο Ρέθυμνο, στη Βοιωτία και στη Δυτική Αττική μπορεί να παρουσιάσουν σοβαρά προβλήματα ακόμη και έπειτα από βροχόπτωση μικρής έντασης.

Όπως εξήγησε, μετά την καταστροφή της βλάστησης το έδαφος μένει απροστάτευτο, ενώ στάχτες, χώματα και άλλα υλικά μπορούν να παρασυρθούν από το νερό και να καταλήξουν σε ρέματα, δρόμους και κατοικημένες περιοχές.

Προβλήματα ακόμη και με μικρή βροχή

Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ επισήμανε ότι η ένταση των συνεπειών δεν εξαρτάται μόνο από το ύψος της βροχής, αλλά και από τη γεωλογία, την κλίση του εδάφους και τη μορφολογία των λεκανών απορροής.

Σε μικρές και απότομες λεκάνες, ακόμη και μία σχετικά περιορισμένη βροχόπτωση μπορεί να προκαλέσει ξαφνική πλημμύρα ή μεταφορά μεγάλου όγκου φερτών υλικών.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα πρώτα τέτοια προβλήματα δεν αποκλείεται να εμφανιστούν ακόμη και μέσα στον επόμενο μήνα.

Ο κ. Λέκκας σημείωσε ακόμη ότι δεν έχει ιδιαίτερη σημασία εάν μια περιοχή έχει καεί και στο παρελθόν, καθώς κάθε νέα πυρκαγιά απογυμνώνει εκ νέου το έδαφος και αυξάνει τον όγκο των υλικών που μπορούν να κινηθούν με τις πρώτες βροχές.

Επιπτώσεις σε χλωρίδα, πανίδα και υπόγεια νερά

Οι συνέπειες, όπως υπογράμμισε, δεν περιορίζονται στον άμεσο κίνδυνο πλημμύρας.

Η φωτιά προκαλεί σοβαρή υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος, καταστρέφει τη χλωρίδα, απομακρύνει ή σκοτώνει την πανίδα και επηρεάζει τις οικολογικές λειτουργίες μιας περιοχής.

Παράλληλα, μπορεί να υποβαθμίσει τόσο την ποιότητα όσο και την ποσότητα των υπόγειων υδάτων, καθώς οι στάχτες και τα καμένα υλικά εισχωρούν στο έδαφος και μεταφέρονται προς τους υδροφόρους ορίζοντες.

Προσοχή στα αντιδιαβρωτικά έργα

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Ευθύμης Λέκκας στα αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα που θα πρέπει να υλοποιηθούν στις καμένες περιοχές.

Όπως τόνισε, οι παρεμβάσεις δεν πρέπει να γίνουν βιαστικά ή με οριζόντιο τρόπο, αλλά να βασιστούν σε επιστημονικές μελέτες για τη σύσταση του εδάφους, τη γεωμορφολογία και τη φυσική δυνατότητα ανάκαμψης κάθε περιοχής.

Προειδοποίησε ότι λανθασμένα έργα μπορεί όχι μόνο να μην περιορίσουν τον κίνδυνο, αλλά να επιδεινώσουν την κατάσταση.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την Κινέτα, η οποία επλήγη από πυρκαγιά το 2018 και από καταστροφική πλημμύρα την επόμενη χρονιά, με ορισμένες από τις παρεμβάσεις που είχαν προηγηθεί να θεωρείται ότι συνέβαλαν στην ένταση των συνεπειών.

Σύνθετη γεωλογική εικόνα στη Δυτική Αττική

Αναφερόμενος ειδικότερα στην περιοχή της Ψάθας, του Πόρτο Γερμενού και των Μεγάρων, ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ έκανε λόγο για σύνθετη γεωλογική δομή.

Τμήμα της καμένης έκτασης αποτελείται από ανθρακικά και ασβεστολιθικά πετρώματα, τα οποία παρουσιάζουν μικρότερη ευαισθησία στη διάβρωση.

Αντίθετα, στην περιοχή του Όρους Πατέρα και στην ευρύτερη ζώνη των Μεγάρων υπάρχουν εδάφη στα οποία μπορούν να αναπτυχθούν έντονα διαβρωτικά και κατολισθητικά φαινόμενα.

Ο ίδιος επισήμανε επίσης ότι η περιοχή είναι γεωτεκτονικά ενεργή, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι δεν υπάρχει αιτιώδης σύνδεση ανάμεσα στις πυρκαγιές και στην εκδήλωση σεισμών.

Έλεγχος και στις κρίσιμες υποδομές

«Υπάρχει μία συνθετότητα κινδύνων, η οποία αναπτύσσεται αμέσως μετά τις πυρκαγιές», ανέφερε ο Ευθύμης Λέκκας.

Για τον λόγο αυτό, όπως είπε, απαιτείται συνολική αξιολόγηση όχι μόνο της τρωτότητας του φυσικού περιβάλλοντος, αλλά και των κρίσιμων υποδομών.

Στο επίκεντρο πρέπει να τεθούν το οδικό δίκτυο, οι γραμμές μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας του ΑΔΜΗΕ και του ΔΕΔΔΗΕ, τα δίκτυα ύδρευσης και οι υπόλοιπες λεγόμενες «γραμμές ζωής».

«Ο τελικός στόχος είναι να δώσουμε μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε μια περιοχή η οποία, ούτως ή άλλως, διατρέχει υψηλούς κινδύνους», κατέληξε.