Πρωτοφανές φαινόμενο στην Κρήτη: Ιστορικά ρεκόρ ανέμων στο Ρέθυμνο με ριπές πάνω από 110 χλμ/ώρα!

Εξαιρετικά υψηλές ταχύτητες ανέμων, που σε αρκετές περιπτώσεις αποτέλεσαν ρεκόρ για τους καλοκαιρινούς μήνες, κατέγραψαν στα τέλη Ιουλίου μετεωρολογικοί σταθμοί του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών σε περιοχές της νότιας Κρήτης, της Αττικής και της Εύβοιας.

Η μονάδα meteo του Εθνικού Αστεροσκοπείου επέλεξε σταθμούς με πολυετή χρόνο λειτουργίας, εστιάζοντας στους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο, κατά τους οποίους καταγράφεται η μεγαλύτερη συχνότητα των ετησίων ανέμων, γνωστών ως μελτέμια.

Τα στοιχεία αποτυπώνουν την ακραία ένταση του πρόσφατου επεισοδίου, με τις ριπές να ξεπερνούν σε αρκετές περιπτώσεις τα 110 χιλιόμετρα την ώρα και στην Παξιμάδα Καρύστου να φτάνουν τα 150 χιλιόμετρα την ώρα.

Ιστορικές ριπές σε Φουρφουρά και Πλακιά

Στον Φουρφουρά Αμαρίου Ρεθύμνου, όπου ο σταθμός λειτουργεί από το 2010, καταγράφηκε στις 29 Ιουλίου 2026 μέγιστη ριπή 111 χιλιομέτρων την ώρα.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ριπή ανέμου που έχει καταγραφεί ποτέ στον συγκεκριμένο σταθμό κατά τη διάρκεια καλοκαιρινού μήνα.

Ακόμη υψηλότερη ήταν η ένταση στον Πλακιά του Δήμου Αγίου Βασιλείου. Ο σταθμός, που λειτουργεί από το 2012, κατέγραψε στις 30 Ιουλίου ριπή 114 χιλιομέτρων την ώρα, επίσης τη μεγαλύτερη θερινή τιμή στην ιστορία λειτουργίας του.

Οι μετρήσεις αυτές επιβεβαιώνουν τις πρωτοφανείς συνθήκες που επικράτησαν στο νότιο Ρέθυμνο τις ημέρες της καταστροφικής πυρκαγιάς.

Ριπές άνω των 100 χλμ./ώρα σε Πεντέλη και Πάρνηθα

Στις εγκαταστάσεις του Εθνικού Αστεροσκοπείου στην Πεντέλη καταγράφηκε στις 31 Ιουλίου μέγιστη ριπή 108 χιλιομέτρων την ώρα.

Η τιμή αυτή αποτελεί τη δεύτερη υψηλότερη καταγραφή καλοκαιρινού μήνα από την έναρξη λειτουργίας του σταθμού το 2013. Το απόλυτο θερινό ρεκόρ παραμένει στα 113 χιλιόμετρα την ώρα και είχε σημειωθεί στις 20 Ιουλίου 2022.

Αντίστοιχα, στην Πάρνηθα η μέγιστη ριπή έφτασε τα 109 χιλιόμετρα την ώρα στις 31 Ιουλίου. Πρόκειται επίσης για τη δεύτερη μεγαλύτερη θερινή τιμή από το 2010, όταν ξεκίνησε η λειτουργία του σταθμού.

Η υψηλότερη καταγραφή στην Πάρνηθα είναι 111 χιλιόμετρα την ώρα και είχε σημειωθεί τόσο στις 8 Αυγούστου 2025 όσο και στις 21 Ιουλίου 2024.

Στα 150 χλμ./ώρα οι άνεμοι στην Κάρυστο

Η πιο ακραία μέτρηση καταγράφηκε στην Παξιμάδα Καρύστου.

Στις 31 Ιουλίου 2026 η μέγιστη ριπή ανέμου έφτασε τα 150 χιλιόμετρα την ώρα, αποτελώντας τη μεγαλύτερη τιμή καλοκαιρινού μήνα που έχει καταγραφεί στον σταθμό από το 2013.

Η συγκεκριμένη ένταση αντιστοιχεί σε εξαιρετικά επικίνδυνες συνθήκες, ιδιαίτερα για την εκδήλωση και την ταχεία εξάπλωση δασικών πυρκαγιών, αλλά και για τις επιχειρήσεις εναέριας πυρόσβεσης.

Πώς η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τα μελτέμια

Σύμφωνα με την επιστημονική ανάλυση, η κλιματική αλλαγή έχει μεταβάλει τις τελευταίες δεκαετίες την ατμοσφαιρική κυκλοφορία στην Ευρώπη, κυρίως στις δυτικές και κεντρικές περιοχές, επηρεάζοντας παράλληλα και το σύστημα των μελτεμιών στην ανατολική Μεσόγειο.

Παρατηρείται τάση ενίσχυσης της διαφοράς ατμοσφαιρικής πίεσης μεταξύ των βόρειων και βορειοδυτικών Βαλκανίων και των περιοχών του νοτιοανατολικού Αιγαίου και των Δωδεκανήσων.

Η εξέλιξη αυτή ευνοεί τη συχνότερη επικράτηση ισχυρών βόρειων και βορειοανατολικών ανέμων σε μια ευρεία ζώνη που ξεκινά από την Αλεξανδρούπολη, περνά από την κεντρική και νότια Εύβοια και την Αττικοβοιωτία και καταλήγει στη νότια και νοτιοδυτική Πελοπόννησο.

Θερμότεροι και με μεγαλύτερη διάρκεια άνεμοι

Οι συγκεκριμένοι άνεμοι παρουσιάζουν χαρακτηριστικά διαφορετικά από εκείνα του κλασικού μελτεμιού.

Έχουν μεγάλη διάρκεια, δεν εξασθενούν σημαντικά κατά τις νυχτερινές ώρες και, κατά κανόνα, είναι θερμότεροι.

Στις υπήνεμες περιοχές ενισχύονται ακόμη περισσότερο εξαιτίας του αναγλύφου, θερμαίνονται και αποκτούν ιδιαίτερα έντονες ριπές λόγω συνδυασμού τοπογραφικών και θερμοδυναμικών παραγόντων.

Οι συνθήκες αυτές μπορούν να οδηγήσουν σε απότομες μεταβολές της έντασης και της διεύθυνσης του ανέμου, δυσχεραίνοντας σημαντικά τη δράση των πυροσβεστικών δυνάμεων.

Μεγαλύτερη ξηρότητα του εδάφους και αυξημένος κίνδυνος πυρκαγιάς

Ιδιαίτερα επιβαρυντική για τις δασικές πυρκαγιές είναι και η άνοδος της θερμοκρασίας, καθώς επιταχύνει την εξάτμιση της υγρασίας από το έδαφος και τη βλάστηση.

Στην Ελλάδα, η θερμοκρασία της ξηράς αυξήθηκε κατά περίπου 1,5 βαθμό Κελσίου την περίοδο 1991-2020.

Σε παγκόσμια κλίμακα, η θερμοκρασία της ξηράς είναι σήμερα περίπου 1,8 βαθμούς υψηλότερη σε σχέση με το 1965.

Ο συνδυασμός θερμότερων εδαφών, χαμηλότερης υγρασίας και επίμονων, ιδιαίτερα ριπαίων ανέμων δημιουργεί ένα εξαιρετικά επικίνδυνο περιβάλλον, μέσα στο οποίο μια μικρή εστία μπορεί να εξελιχθεί σε μεγάλη και ανεξέλεγκτη πυρκαγιά μέσα σε ελάχιστο χρόνο.