Σε νέα φάση περνά το σχέδιο για το ψηφιακό ευρώ, με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να επιταχύνει τις τεχνικές και επιχειρησιακές προετοιμασίες για ένα νέο ευρωπαϊκό μέσο πληρωμών.
Η ΕΚΤ επιδιώκει να είναι έτοιμη για μια πιθανή πρώτη έκδοση μέσα στο 2029, υπό την προϋπόθεση ότι ο σχετικός ευρωπαϊκός κανονισμός θα εγκριθεί εντός του 2026. Η οριστική απόφαση για την κυκλοφορία του ψηφιακού ευρώ, πάντως, δεν έχει ακόμη ληφθεί και θα ακολουθήσει την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας.
Τι είναι το ψηφιακό ευρώ
Το ψηφιακό ευρώ σχεδιάζεται ως ηλεκτρονική μορφή δημόσιου χρήματος, η οποία θα εκδίδεται από την κεντρική τράπεζα και θα χρησιμοποιείται για καθημερινές πληρωμές σε ολόκληρη την Ευρωζώνη.
Δεν πρόκειται για κρυπτονόμισμα ούτε για επενδυτικό προϊόν. Θα αποτελεί μια νέα μορφή του επίσημου ευρωπαϊκού νομίσματος, με σταθερή αξία: ένα ψηφιακό ευρώ θα αντιστοιχεί πάντοτε σε ένα ευρώ.
Οι πολίτες θα αποκτήσουν ένα ακόμη μέσο για αγορές σε καταστήματα, ηλεκτρονικές πληρωμές και μεταφορές χρημάτων μεταξύ ιδιωτών.
Η ΕΚΤ έχει διευκρινίσει ότι το νέο εργαλείο θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα μετρητά και δεν αποσκοπεί στην κατάργηση χαρτονομισμάτων και κερμάτων.
Πιλοτική λειτουργία από το 2027
Πριν από οποιαδήποτε ευρεία κυκλοφορία θα προηγηθεί πιλοτική δοκιμή διάρκειας 12 μηνών, η οποία προγραμματίζεται να αρχίσει το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Στην πιλοτική φάση θα δοκιμαστεί μια πρώτη έκδοση του συστήματος σε πραγματικές συνθήκες, όπως πληρωμές σε καταστήματα και μεταφορές χρημάτων από πολίτη σε πολίτη. Στόχος είναι να αξιολογηθούν η ασφάλεια, η ταχύτητα, η ευχρηστία και η δυνατότητα του συστήματος να εξυπηρετήσει μεγάλο αριθμό συναλλαγών.
Η ΕΚΤ έχει ήδη επιλέξει 36 παρόχους υπηρεσιών πληρωμών από χώρες της Ευρωζώνης για να συμμετάσχουν στο πιλοτικό πρόγραμμα, έπειτα από περισσότερες από 50 αιτήσεις ενδιαφέροντος.
Πληρωμές από κινητό, ακόμη και χωρίς διαδίκτυο
Το ψηφιακό ευρώ αναμένεται να χρησιμοποιείται μέσω ειδικού ηλεκτρονικού πορτοφολιού σε κινητό τηλέφωνο ή άλλη συμβατή συσκευή.
Ο σχεδιασμός προβλέπει δύο τρόπους πληρωμής:
- Online, με σύνδεση στο διαδίκτυο
- Offline, χωρίς σύνδεση, για συγκεκριμένες καθημερινές συναλλαγές
Η δυνατότητα πληρωμών εκτός σύνδεσης θεωρείται κρίσιμο χαρακτηριστικό, καθώς επιδιώκεται το ψηφιακό ευρώ να προσεγγίζει όσο γίνεται περισσότερο την πρακτικότητα των μετρητών.
Η χρήση του από τους πολίτες προβλέπεται να είναι προαιρετική. Οι λεπτομέρειες για τις υποχρεώσεις αποδοχής του από επιχειρήσεις θα εξαρτηθούν από το τελικό περιεχόμενο του ευρωπαϊκού κανονισμού.
Εξετάζεται όριο κατοχής
Ένα από τα ζητήματα που μελετώνται είναι ο κίνδυνος μαζικής μεταφοράς χρημάτων από τραπεζικές καταθέσεις στα ψηφιακά πορτοφόλια.
Για να προστατευτεί η σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος, εξετάζεται η καθιέρωση ανώτατου ορίου ψηφιακών ευρώ που θα μπορεί να διατηρεί κάθε πολίτης. Το ακριβές ύψος του ορίου δεν έχει ακόμη καθοριστεί.
Το ψηφιακό ευρώ δεν σχεδιάζεται ως μέσο αποταμίευσης και δεν αναμένεται να αποδίδει τόκο. Βασικός προορισμός του θα είναι η πραγματοποίηση πληρωμών.
Προσωπικά δεδομένα και ευρωπαϊκή αυτονομία
Η προστασία της ιδιωτικότητας αποτελεί βασικό τμήμα του σχεδιασμού. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις offline συναλλαγές, ώστε το επίπεδο προστασίας των προσωπικών δεδομένων να προσεγγίζει εκείνο των πληρωμών με φυσικά μετρητά.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να ενισχύσει την αυτονομία της στις ηλεκτρονικές πληρωμές, περιορίζοντας την εξάρτηση της Ευρωζώνης από διεθνείς παρόχους και πλατφόρμες.
Εφόσον ολοκληρωθεί το θεσμικό πλαίσιο και η ΕΚΤ αποφασίσει τελικά την έκδοσή του, το ψηφιακό ευρώ θα αποτελέσει ένα ενιαίο ευρωπαϊκό μέσο συναλλαγών, συνδυάζοντας την ασφάλεια του χρήματος της κεντρικής τράπεζας με τις δυνατότητες της ψηφιακής τεχνολογίας.
και Facebook 
