Μεταναστευτικό: Νέο πλαίσιο νομικής καθοδήγησης από δικηγόρους και μπόνους για εθελούσιες επιστροφές

Αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο παρέχεται η αρχική νομική καθοδήγηση σε μετανάστες και αιτούντες άσυλο φέρνει νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση, η οποία δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ.

Με το νέο πλαίσιο, η σχετική αρμοδιότητα αφαιρείται από τις ΜΚΟ και περνά αποκλειστικά σε δικηγόρους, οι οποίοι θα είναι εγγεγραμμένοι σε ειδικό μητρώο. Πρόκειται για το «Μητρώο Δικηγόρων Νομικής Καθοδήγησης», τη λειτουργία του οποίου αναλαμβάνει ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, υπό την εποπτεία της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδας.

Την ΚΥΑ υπογράφουν ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης και ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης.

Οι δικηγόροι που θα συμμετέχουν στο μητρώο θα παρέχουν ενημέρωση στο πρώτο στάδιο της διαδικασίας διεθνούς προστασίας, εξηγώντας στους αιτούντες τα δικαιώματα, τις υποχρεώσεις τους, τα στάδια εξέτασης του αιτήματος, καθώς και τις συνέπειες πιθανής αρνητικής απόφασης.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στις περιπτώσεις αιτούντων που δεν εμφανίζουν ισχυρό προσφυγικό προφίλ. Για όσους προέρχονται από χώρες με χαμηλά ποσοστά αναγνώρισης, κάτω του 20%, η ενημέρωση θα περιλαμβάνει και αναφορά στις συνέπειες της παράνομης εισόδου και παραμονής, αλλά και στις δυνατότητες οικειοθελούς αναχώρησης ή ένταξης σε προγράμματα εθελούσιας επιστροφής και επανένταξης.

Η αμοιβή των δικηγόρων ορίζεται στα 160 ευρώ πλέον ΦΠΑ ανά συνεδρία, είτε αυτή γίνεται ατομικά είτε ομαδικά. Παράλληλα, προβλέπεται πρόσθετη αμοιβή 250 ευρώ πλέον ΦΠΑ, εφόσον ο αιτών υποβάλει αίτηση εθελούσιας αναχώρησης μέσα σε δύο μήνες από τη συνεδρία και η διαδικασία επιστροφής ολοκληρωθεί επιτυχώς.

Η καθοδήγηση δεν θα αποτελεί πλήρη νομική εκπροσώπηση. Οι δικηγόροι δεν θα συντάσσουν υπομνήματα ούτε θα προετοιμάζουν τους αιτούντες για την ουσία της συνέντευξης ασύλου.

Οι συνεδρίες θα πραγματοποιούνται κυρίως σε ομάδες έως 15 ατόμων με κοινά χαρακτηριστικά, όπως εθνικότητα ή στάδιο υπόθεσης. Σε περιπτώσεις αυξημένων ροών, οι ομάδες μπορεί να φτάνουν έως και τα 50 άτομα, ενώ ατομική ενημέρωση προβλέπεται κυρίως για ποινικούς κρατούμενους.

Η διαδικασία θα πρέπει να οργανώνεται άμεσα. Μετά την υποβολή του αιτήματος, η αρμόδια αρχή έχει προθεσμία δύο εργάσιμων ημερών για να προγραμματίσει τη συνεδρία, ενώ η Ολομέλεια θα πρέπει να επιβεβαιώνει τον ορισμό δικηγόρου μέσα σε μία εργάσιμη ημέρα.

Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει και αυστηρά ασυμβίβαστα. Δικηγόρος που παρέχει νομική καθοδήγηση μέσω του μητρώου δεν θα μπορεί στη συνέχεια να αναλάβει ιδιωτικά την ίδια υπόθεση, ώστε να διασφαλίζεται ο αντικειμενικός χαρακτήρας της διαδικασίας.

Στόχος της ρύθμισης, σύμφωνα με τη φιλοσοφία του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, είναι η σαφέστερη ενημέρωση των αιτούντων από εξειδικευμένους νομικούς, αλλά και η ενίσχυση των διαδικασιών επιστροφής για όσους δεν πληρούν τις προϋποθέσεις διεθνούς προστασίας.