Νίκος Αντωνακάκης: «Επιτακτική ανάγκη η παραχώρηση σε δημόσιο φορέα του λιμενίσκου της Πρώην Αμερικάνικης Βάσης Γουρνών»

Την ανάγκη δημιουργίας αλιευτικού καταφυγίου στις λιμενικές εγκαταστάσεις της Πρώην Αμερικάνικης Βάσης Ηρακλείου (Γούρνες) επισημαίνει ο π. Αντιπρόεδρος του Οργανισμού Λιμένος Ηρακλείου και Διευθυντής του Πολιτικού Γραφείου του Βουλευτή Ηρακλείου της Ν.Δ. Κωνσταντίνου Κεφαλογιάννη Νίκος Αντωνακάκης, μετά και από συνάντηση που είχε με το Συμβούλιο των Ερασιτεχνών Αλιέων και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς της ευρύτερης περιοχής.

Πρόκειται για μία παρέμβαση που θα εξυπηρετήσει τους ανθρώπους της θάλασσας και θα δώσει διέξοδο στις ήδη κορεσμένες από σκάφη υφιστάμενες συναφείς εγκαταστάσεις.

Ειδικότερα,  επισημαίνει τα παρακάτω :

Α. Περιγραφή υφιστάμενων λιμενικών εγκαταστάσεων της Πρώην Αμερικάνικης Βάσης Ηρακλείου (Γούρνες) :

• Οι δύο λιμενοβραχίονες σχηματίζουν λιμενολεκάνη εκατέρωθεν μήκους 120 και 65 μέτρων περίπου έκαστος, ικανή για τον ελλιμενισμό σημαντικού αριθμού μικρών πλοιαρίων.
• Οι λιμενοβραχίονες αυτοί περιλαμβάνουν δέστρες πλοιαρίων, μικρούς χώρους ελλιμενισμού και ράμπα καθέλκυσης πλοιαρίων.
• Αν και η περιοχή υπολείπεται εγκαταστάσεων φωτισμού και ύδρευσης ή λοιπών facilities εντούτοις παρουσιάζει αυξημένη λιμενική δραστηριότητα και κυρίως τους μήνες από Μάρτιο έως Νοέμβριο.

Β. Ενέργειες προς αξιοποίηση :

(α) Αίτηση του αρμόδιου Φορέα :

Η περιοχή αυτή που λειτουργεί άτυπα ως λιμάνι εδώ και χρόνια θα πρέπει κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερόμενου φορέα να περιέλθει στην αρμοδιότητα ενός Φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα. Προτείνονται :

• Το Λιμενικό Ταμείο Χερσονήσου, επειδή η κρίσιμη εγκατάσταση βρίσκεται εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Χερσονήσου και εναλλακτικά
• Το Λιμενικό Ταμείο Ηρακλείου λόγω άμεσης εγγύτητας

(β) Εξομοίωση με Ζώνη Λιμένα για χρήση αλιευτικού καταφυγίου :

Στη συνέχεια θα πρέπει να γίνει «εξομοίωση» της παραπάνω περιοχής με Ζώνη Λιμένα σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 3 του Ν.Δ. 444/1970 και του άρθρου 28 του Ν. 2971/2001, από τις οποίες προκύπτει ότι αν σε μία παράκτια περιοχή υπάρχουν ήδη λιμενικές εγκαταστάσεις (προβλήτες, αποβάθρες, κυματοθραύστες κλπ) όπου ενεργείται προσόρμιση πλωτών μέσων, υφίστανται εγκαταστάσεις άμεσου ναυτικού ενδιαφέροντος, ενδείκνυται εξομοίωση.

(γ) Ο καθορισμός των χώρων που εξομοιώνονται με Ζώνη Λιμένα γίνεται με απόφαση του οικείου φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα κατόπιν σύμφωνης γνώμης των Υπουργείων Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Οι πιο πάνω γνώμες παρέχονται μέσα σε 3 μήνες από τη λήψη της απόφασης του αρμόδιου φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα, αλλά αν η προθεσμία αυτή περάσει άπρακτη, ο παραπάνω καθορισμός των χώρων γίνεται και χωρίς τις ως άνω γνώμες.

Σημειωτέον ότι, εντός της προτεινόμενης ζώνης δεν υπάρχουν ιδιοκτησίες, δασικά, αρχαιότητες, μνημεία, ενάλιες αρχαιότητες, παραλίες λουομένων κλπ και αφορά σε υφιστάμενο καθορισμένο αιγιαλό σύμφωνα με το ΦΕΚ 601/Δ/18-09-2000.

Εξάλλου σύμφωνα με το εγκεκριμένο ΕΣΧΑΔΑ του οικείου τμήματος της πρώην Αμερικανικής Βάσης (ΦΕΚ 238/τ. Δ΄/11-05-2021) άρθρο 2 παρ. 3 (γ) : «Στον ήδη υφιστάμενο λιμενίσκο, που βρίσκεται στο βορειοδυτικό άκρο του ακινήτου, επιτρέπεται, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3986/2011 και του ν. 2160/1993, όπως αυτές εκάστοτε ισχύουν, η δημιουργία τουριστικού́ λιμένα, με τη μορφή́ αγκυροβολίου ή καταφυγίου τουριστικών σκαφών.»

Γ. Το αλιευτικό καταφύγιο δεν συμπεριλαμβάνεται στην έκταση που παραχωρήθηκε στον ιδιώτη

• Στις 15.02.2023 πωλήθηκε, κατόπιν διαγωνισμού, στην εταιρεία REDS A.E. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ (θυγατρική εταιρεία του Ομίλου ΕΛΛΑΚΤΩΡ), έναντι τιμήματος €42.237.679,20, το 100% των μετοχών της εταιρείας  “ΓΟΥΡΝΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.” – στην οποία είχε εισφερθεί το δικαίωμα πλήρους κυριότητας, νομής και κατοχής επί του ακινήτου στις Γούρνες Ηρακλείου Κρήτης .
• Σύμφωνα με την περιγραφή του ακινήτου στο επίσημο booklet του Υπερταμείου και την Πρόσκληση Υποβολής Προσφοράς για τον παραπάνω διαγωνισμό όπου περιγράφεται η παραχωρούμενη έκταση, το αλιευτικό καταφύγιο δεν συμπεριλαμβάνεται σε αυτή αφού σύμφωνα με το Παράστημα της Πρόσκλησης η «προς αξιοποίηση έκταση της παρούσας Πρόσκλησης Υποβολής Προσφοράς….. συνορεύει προς νότο με την παλαιά́ Εθνική́ Οδό́ και προς βορρά́ με τη θάλασσα, ανατολικά́ με την έκταση του Εκθεσιακού́ – Συνεδριακού́ Κέντρου και την έκταση που χρησιμοποιεί́ η Πολεμική́ Αεροπορία και δυτικά́ με την έκταση του ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. και των δημοτικών κτιρίων και σχολείων του Δήμου Χερσονήσου.», με τις κρίσιμες λιμενικές εγκαταστάσεις να βρίσκονται δυτικότερα της έκτασης του ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε..

(βλ. σελ. 6 συνημμένου booklet του Υπερταμείου, όπου φαίνονται τα όρια της παραχωρούμενης έκτασης).

Δ. Δεν προκύπτει σύγκρουση  σε σχέση με την χρήση της παραχωρημένης έκτασης.

Στην Πρόσκληση Υποβολής Προσφοράς για τον παραπάνω διαγωνισμό αναφέρονται δύο επιμέρους γενικές κατηγορίες χρήσεων :

1. Ζώνη Ι «Θεματικά Πάρκα – Εμπορικά́ Κέντρα – Αναψυχή́»
2. Ζώνη ΙΙ «Τουρισμός – Αναψυχή»:

Η Ζώνη ΙΙ υποδέχεται τη γενική κατηγορία χρήσεων γης «Τουρισμός –Αναψυχή» με επιτρεπόμενες χρήσεις τουριστικά́ καταλύματα, ειδικές τουριστικές υποδομές και λοιπές τουριστικές εγκαταστάσεις (συνεδριακά́ κέντρα, κλπ.), τουριστικοί λιμένες, όπως αγκυροβόλια, καταφύγια τουριστικών σκαφών, κλπ.), εμπορικά́ καταστήματα, καταστήματα παροχής υπηρεσιών, καζίνο, κοινωνική́ πρόνοια, αθλητικές εγκαταστάσεις, πολιτιστικές εγκαταστάσεις, θρησκευτικοί χώροι, χώροι συνάθροισης κοινού́, εστίαση, αναψυκτήρια, στάθμευση (κτήρια – γήπεδα), εγκαταστάσεις εκθεσιακών χώρων.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η ανάγκη οριοθέτησης της εν λόγω περιοχής σε Ζώνη Λιμένα για δημιουργία σύγχρονου αλιευτικού καταφυγίου με μικρή ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη, απορρέει από :

• Το γεγονός ότι ήδη η αναφερόμενη περιοχή λειτουργεί εδώ και χρόνια, άτυπα ως αλιευτικό καταφύγιο αφού υφίστανται λιμενικές εγκαταστάσεις όπου ελλιμενίζονται επαγγελματικά αλιευτικά
• Την ανάγκη να υπάρξει φορέας διοίκησης και εκμετάλλευσης ώστε να δοθεί η δυνατότητα να αναζητήσει χρηματοδότηση και να υλοποιήσει έργα εκβάθυνσης, επέκτασης, εξωραϊσμού, αναβάθμισης και ανάπλασης του λιμενικού καταφυγίου και της χερσαίας ζώνης του.
• Την ανάγκη κάλυψης της υψηλής ζήτησης σε μόνιμο και προσωρινό ελλιμενισμό αλιευτικών σκαφών και εργασίες συντήρησης αυτών.
• Την ανάγκη να αποτραπούν οι καταπατήσεις χώρων του δημοσίου από ιδιώτες
• Το γεγονός ότι θα βελτιωθούν οι πόροι του φορέα από τη χρήση και εκμετάλλευση της ζώνης λιμένα για την πραγματοποίηση των σκοπών του.
• Το βασικό σκεπτικό της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, το οποίο βασίζεται σε μεταρρυθμίσεις που θεσπιστήκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι να διασφαλιστεί ότι τα αποθέματα ιχθύων αποτελούν αντικείμενο υπεύθυνης εκμετάλλευσης με κατάλληλη μέριμνα για το θαλάσσιο οικοσύστημα και σε συνδυασμό με τη μέγιστη δυνατή προστασία των συμφερόντων των αλιέων.
• Τους διαθέσιμους πόρους του Ευρωπαϊκού Ταμείου Αλιείας για διαρθρωτικούς σκοπούς υπέρ του εκσυγχρονισμού της αλιείας

Από τα παραπάνω συνάγεται ότι συντρέχουν οι λόγοι και προϋποθέσεις που ορίζονται στις διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 3 του Ν.Δ. 444/1970, για δημιουργία σύγχρονου αλιευτικού καταφυγίου με μικρή ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη, δεδομένου ότι :

(α) Ενεργείται, ήδη, η προσόρμιση πλωτών μέσων αφού η περιοχή αυτή λειτουργεί άτυπα ως λιμάνι εδώ και χρόνια, ελλιμενίζοντας πάνω από 40-50 αλιευτικά πλοιάρια ετησίως ενώ σε μόνιμο ελλιμενισμό είναι αρκετά πλοιάρια

(β) Υφίστανται εγκαταστάσεις άμεσου ναυτικού ενδιαφέροντος, δηλαδή υφίστανται ήδη βασικές λιμενικές υποδομές, όπως αυτές έχουν περιγραφεί παραπάνω.

Εντός του αμέσως επόμενου διαστήματος, όπως τονίζεται, θα αναληφθούν πρωτοβουλίες και θα πραγματοποιηθούν θεσμικές συναντήσεις τόσο με τον Πρόεδρο της Λιμενικής Επιτροπής Ηρακλείου όσο και με τη Δημοτική Αρχή Χερσονήσου, στα διοικητικά όρια της οποίας βρίσκεται ο εν λόγω λιμενίσκος, ώστε να υπάρξει συντονισμός δράσεων, εφόσον και οι ίδιοι συμφωνούν, προκειμένου να ικανοποιηθεί ένα πάγιο, δίκαιο και διαχρονικό αίτημα των ανθρώπων της θάλασσας.