Κρήτη: Το παράδοξο του τουρισμού – Αυξήθηκαν οι αφίξεις, «βούλιαξε» η κατά κεφαλήν δαπάνη στα 690 ευρώ

Σε ένα κρίσιμο σημείο για την επόμενη μέρα της βρίσκεται η Κρήτη, καθώς η δυναμική άνοδος του τουρισμού και τα μεγάλα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη συνοδεύονται από σοβαρές πιέσεις στις υποδομές, την τοπική οικονομία και την καθημερινότητα των κατοίκων.

Αυτό επισήμανε ο Αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης της Περιφέρειας Κρήτης, Κυριάκος Κώτσογλου, μιλώντας στο ertnews.gr και τη δημοσιογράφο Ρεγγίνα Σαβούρδου.

Ο κ. Κώτσογλου στάθηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα των υποδομών, υπογραμμίζοντας ότι ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα και πιο σύνθετα ζητήματα για το νησί.

Όπως ανέφερε, η μετακίνηση από τα Χανιά προς το Ηράκλειο μπορεί σήμερα να ξεπερνά τις 2,5 με 3 ώρες, γεγονός που δείχνει το μέγεθος της πίεσης στο οδικό δίκτυο.

Ο ίδιος εκτίμησε ότι ο σχεδιασμός των έργων θα έπρεπε να είχε γίνει με διαφορετική σειρά, με την ολοκλήρωση του ΒΟΑΚ να προηγείται του νέου αεροδρομίου, ώστε το νησί να είναι έτοιμο να διαχειριστεί την αυξημένη κίνηση.

Παράλληλα, έθεσε ως κρίσιμη ανάγκη την καλύτερη διασύνδεση περιοχών, επισημαίνοντας την ένταξη της Σητείας στον βασικό αναπτυξιακό σχεδιασμό, αλλά και τη σύνδεση της πόλης των Χανίων με τις βασικές πύλες εισόδου, δηλαδή το αεροδρόμιο και το λιμάνι.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο τουριστικό μοντέλο της Κρήτης. Παρότι οι αφίξεις μέχρι το τέλος Μαΐου καταγράφουν αύξηση περίπου 11%, ο κ. Κώτσογλου σημείωσε ότι η τοπική αγορά δεν απολαμβάνει αντίστοιχα οφέλη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, η μέση κατά κεφαλήν δαπάνη μειώθηκε από τα 980 ευρώ το 2023 στα 690 ευρώ το 2025.

Η μείωση αυτή, όπως ανέφερε, μεταφράζεται σε απώλειες περίπου 1 δισ. ευρώ για την τοπική αγορά, καθώς οι συνολικές εισπράξεις υποχώρησαν από τα 4,7 με 5 δισ. ευρώ στα 3,7 με 4 δισ. ευρώ.

Ο Αντιπεριφερειάρχης υπογράμμισε ότι η εστίαση είναι από τους κλάδους που πλήττονται περισσότερο, καθώς η σύνθεση των επισκεπτών έχει αλλάξει.

Όπως εξήγησε, το υφιστάμενο μοντέλο, με την ανισορροπία ανάμεσα σε ξενοδοχεία και βραχυχρόνια μίσθωση, προσελκύει σε αρκετές περιπτώσεις επισκέπτες χαμηλότερης δαπάνης, οι οποίοι στρέφονται περισσότερο σε supermarket και φούρνους, παρά σε ταβέρνες και επιχειρήσεις εστίασης.

Ο κ. Κώτσογλου προειδοποίησε ότι η εξέλιξη αυτή δημιουργεί πιέσεις και στους δείκτες περιβαλλοντικής και κοινωνικής διακυβέρνησης, καθώς το περιβάλλον επιβαρύνεται, η κοινωνία αισθάνεται ότι δεν συμμετέχει ισότιμα στα οφέλη και ο αναμενόμενος τζίρος δεν επιβεβαιώνεται.

Στο επίκεντρο της κριτικής του βρέθηκε και το Ειδικό Χωροταξικό για τον Τουρισμό.

Όπως ανέφερε, λόγω της ανάγκης να προχωρήσουν γρήγορα διαδικασίες που συνδέονται με κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης, χρησιμοποιείται ένας παλαιότερος δείκτης υπολογισμού κλινών ανά στρέμμα, ο οποίος δεν αποτυπώνει με ακρίβεια τη σημερινή πραγματικότητα.

Ο ίδιος σημείωσε ότι αυτή η οριζόντια προσέγγιση δημιουργεί αδικίες και στρεβλώσεις.

Έφερε ως παράδειγμα τον Δήμο Πλατανιά, ο οποίος χαρακτηρίζεται συνολικά ως κορεσμένος λόγω των κλινών στα αστικά του κέντρα, συμπαρασύροντας όμως και ορεινές ή ευαίσθητες περιοχές, όπως την είσοδο του Φαραγγιού της Σαμαριάς.

Κατά τον κ. Κώτσογλου, ο δείκτης θα έπρεπε να υπολογίζεται ανά Τοπική Κοινότητα, ώστε να φαίνεται πού υπάρχει πραγματική πίεση και πού μπορούν να υπάρξουν ήπιες αναπτυξιακές δυνατότητες, ειδικά στην ενδοχώρα.

Όπως τόνισε, η Κρήτη χρειάζεται σχεδιασμό με ακρίβεια, ιεράρχηση και σεβασμό στις αντοχές κάθε περιοχής, ώστε η τουριστική ανάπτυξη να μη μετατραπεί σε παράγοντα επιβάρυνσης για το νησί και τους κατοίκους του.