Μέση Ανατολή: Ώρα μηδέν στο Ισλαμαμπάντ – Ξεκινούν οι κρίσιμες συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν
Με το διεθνές ενδιαφέρον στραμμένο στη Μέση Ανατολή, ξεκινούν το Σάββατο 11 Απριλίου στο Ισλαμαμπάντ οι καθοριστικές διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, σε μια συγκυρία που χαρακτηρίζεται από εύθραυστη ισορροπία και αυξημένο γεωπολιτικό ρίσκο.
Η πακιστανική πρωτεύουσα έχει μετατραπεί σε αυστηρά ελεγχόμενη ζώνη ασφαλείας, με τις αρχές να επιβάλλουν διήμερη αργία και να δημιουργούν περίμετρο αποκλεισμού τριών χιλιομέτρων γύρω από το Serena Hotel, όπου φιλοξενούνται οι αποστολές. Οι επισκέπτες του ξενοδοχείου έχουν ήδη αποχωρήσει, εντείνοντας την εικόνα μιας πόλης σε κατάσταση επιφυλακής.
Την αμερικανική πλευρά εκπροσωπούν ο Τζέι Ντι Βανς, ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, ενώ από την Τεχεράνη πιθανός επικεφαλής εμφανίζεται ο Μοχάμεντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, χωρίς ωστόσο επίσημη επιβεβαίωση.
Το διπλωματικό εγχείρημα εξελίσσεται υπό τη βαριά σκιά των πρόσφατων εξελίξεων στον Λίβανο, όπου οι ισραηλινές επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολάχ έχουν αναζωπυρώσει την ένταση. Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αποστασιοποίησης, χαρακτηρίζοντας τις συνομιλίες «χωρίς νόημα» υπό τις παρούσες συνθήκες.
Οι διαφωνίες επεκτείνονται και στο πλαίσιο της εκεχειρίας, με τις ΗΠΑ να κάνουν λόγο για παρερμηνείες ως προς το εύρος της, την ώρα που το Πακιστάν είχε αρχικά υποστηρίξει ότι αφορά το σύνολο των μετώπων. Την ήδη τεταμένη ατμόσφαιρα επιβάρυναν και οι δηλώσεις του Πακιστανού υπουργού Άμυνας Χαουάτζα Ασίφ, ο οποίος άσκησε έντονη κριτική στο Ισραήλ, προκαλώντας αντίδραση από την κυβέρνηση Νετανιάχου.
Στην ουσία των διαπραγματεύσεων, το χάσμα παραμένει βαθύ. Η ιρανική πλευρά θέτει ως βασικές προτεραιότητες την άρση των κυρώσεων, την καταβολή αποζημιώσεων, τη διατήρηση του δικαιώματος εμπλουτισμού ουρανίου και τον έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ. Αντίθετα, η Ουάσινγκτον ζητά αυστηρούς περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα, παράδοση εμπλουτισμένου υλικού, έλεγχο των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Τεχεράνης και διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στα Στενά του Ορμούζ, καθώς η περιορισμένη διέλευση πλοίων τις τελευταίες εβδομάδες έχει επηρεάσει τις διεθνείς αγορές ενέργειας. Δεκάδες δεξαμενόπλοια παραμένουν σε αναμονή στον Περσικό Κόλπο, εντείνοντας την αβεβαιότητα για την πορεία των τιμών πετρελαίου.
Παρά το βαρύ κλίμα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξος, εκτιμώντας ότι υπάρχουν περιθώρια προσέγγισης. Στον αντίποδα, η ιρανική πλευρά διατηρεί σκληρή στάση, προβάλλοντας ισχυρή διαπραγματευτική γραμμή.
Αναλυτές εκτιμούν ότι ακόμη και αν οι συνομιλίες ξεκινήσουν ομαλά, δύσκολα θα προκύψει άμεση συμφωνία, με τη διαδικασία να αναμένεται μακρά και πολυσύνθετη, ενώ το αποτέλεσμα θα επηρεάσει όχι μόνο την περιφερειακή σταθερότητα αλλά και την παγκόσμια οικονομία.







