ΟΠΕΚΕΠΕ: «Αν σταματούσε η τεχνική λύση, η Κρήτη θα έχανε το 73%» – Οι αποκαλυπτικές τηλεφωνικές συνομιλίες

Στα τέλη Οκτωβρίου του 2021 το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης εξέδωσε ανακοίνωση με θέμα την τροποποίηση των διατάξεων του 2015 για την κατανομή των βοσκοτόπων. Το υπουργείο εξηγούσε ότι τα νέα μέτρα επρόκειτο να συμβάλουν στην παύση της εφαρμογής της λεγόμενης «τεχνικής λύσης».

Λίγο καιρό αργότερα, όπως περιγράφεται στη δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, ο πρώην πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ Δημήτρης Μελάς ακούγεται να λέει σε τηλεφωνική συνομιλία με συνεργάτη του Γιάννη Κεφαλογιάννη: «Αν γινόταν δηλαδή φέτος [σ.σ. το τέλος της “τεχνικής λύσης”] η Κρήτη θα ήταν 73% κάτω, καταλαβαίνεις τι λέω τώρα», εννοώντας ότι το ύψος των κοινοτικών επιδοτήσεων προς τους κτηνοτρόφους του νησιού θα μειωνόταν δραματικά. Στην πραγματικότητα συνέβη το αντίθετο.

Η «τεχνική λύση» είναι η καρδιά του προβλήματος στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ. Το 2014 η Ελλάδα συμφώνησε με την Ε.Ε. για τον ορισμό της έννοιας του επιλέξιμου βοσκοτόπου –η διαφορά αφορούσε το είδος της βλάστησης και το ανάγλυφο–, όμως το αποτέλεσμα ήταν να μειωθεί η έκταση των βοσκοτόπων στο μισό. Ιδιωτική εταιρεία ανέλαβε τη χαρτογράφηση των εκτάσεων, όμως, όπως λέει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, δημιουργήθηκαν «γκρίζες ζώνες» για την παράνομη είσπραξη επιδοτήσεων. Με ΚΥΑ του 2015 η Ελλάδα χωριζόταν σε εννέα γεωγραφικές ενότητες και οι κτηνοτρόφοι μπορούσαν να δηλώσουν βοσκοτόπους μόνο σε γειτονικούς νομούς. Σε αγρότες της Κρήτης έγιναν οι πρώτες κατανομές εκτός νησιού την περίοδο 2016-2018, όμως η πρακτική της γειτονικής γης εφαρμόστηκε συστηματικά μετά το 2019. Την ίδια περίοδο, στην Κρήτη εκτινάχθηκε ο αριθμός των αιγοπροβάτων και επομένως οι ανάγκες σε βοσκοτόπους.

Η ΚΥΑ του 2015 τροποποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2021 από τους Κ. Σκρέκα και Σπ. Λιβανό. Οι νέες διατάξεις όριζαν ότι μετά την κάλυψη των απαιτήσεων σε μία γεωγραφική ενότητα, τυχόν περίσσεια βοσκοτόπων χρησιμοποιείται ως απόθεμα, το οποίο μπορεί να κατανεμηθεί σε κτηνοτρόφους με έδρα εκμετάλλευσης σε διαφορετική χωρική ενότητα. Το επόμενο διάστημα το Διαδίκτυο κατακλύστηκε από διαφημίσεις για αγοραπωλησίες δικαιωμάτων βοσκοτόπων. Η νέα ΚΥΑ εξαιρούσε από το εθνικό απόθεμα όσους αγρότες νοίκιαζαν ιδιωτικές εκτάσεις και τον επόμενο χρόνο ζητούσαν δημόσιες. Τροποποιήθηκε εκ νέου το 2022, οπότε περιλήφθησαν ως προϋποθέσεις ελάχιστα όρια (αριθμός ζώων και εισόδημα), διάταξη για την οποία υπήρξε η κριτική ότι «νομιμοποιούσε» βοσκοτόπους χωρίς ζώα.

Το αποτέλεσμα ήταν να δηλώνουν οι Κρητικοί βοσκοτόπια στην άλλη άκρη της Ελλάδας – είτε δημόσιες εκτάσεις είτε δήθεν ιδιωτικές με πλαστούς τίτλους και αχυρανθρώπους που εμφανίζονται ως ιδιοκτήτες ή ενοικιαστές. Στις αρχές του 2022, σύμφωνα με το υλικό της δικογραφίας, ο πρώην πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ ακούγεται να συζητάει με συνεργάτη του Σπήλιου Λιβανού λέγοντας ότι έχει περάσει η προθεσμία για προσφυγές κατά της ΚΥΑ στα διοικητικά δικαστήρια. – «Πέρασε η περίοδος που μπορούσαν να προσφύγουν κατά της ΥΑ ή της ΚΥΑ» – «Ναι, βέβαια. Και αυτό θα μπορούσε να ‘χε γίνει κι εγώ το φοβόμουνα». – […] – «Αλλά όλο αυτό πέρασε, γιατί εγώ γύριζα παντού κι έλεγα έχουμε πάρει ευρωπαϊκή νομιμοποίηση και να τα χαρτιά και να τα έτσι και να αλλιώς…».

kathimerini.gr