Σοκ στις αγορές: Το Ιράν κλείνει τα Στενά του Ορμούζ – Συναγερμός για το παγκόσμιο πετρέλαιο!

Σε μία κίνηση με άμεσο γεωπολιτικό και οικονομικό αντίκτυπο, το Ιράν ανακοίνωσε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, προκαλώντας αναταραχή στη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα και έντονη νευρικότητα στις αγορές πετρελαίου.

«Φλέγεται» η Μέση Ανατολή: Μπαράζ επιθέσεων ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν – Η Τεχεράνη χτυπά επτά χώρες – Πυραυλικά πλήγματα, αντίποινα και παγκόσμια ανησυχία

Η απόφαση ελήφθη εν μέσω κλιμακούμενης έντασης στη Μέση Ανατολή, με τα εμπορικά πλοία που κινούνται στην περιοχή να τελούν σε καθεστώς αυξημένης επιφυλακής.

Το Ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης μετέδωσε ηχητικό μήνυμα προς όλα τα διερχόμενα πλοία, ανακοινώνοντας ότι «απαγορεύεται η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ» και ότι «κανένα πλοίο, με κανέναν τρόπο, δεν επιτρέπεται να περνά». Η ανακοίνωση προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις στη ναυτιλιακή αγορά, καθώς πρόκειται για ένα από τα πιο κρίσιμα περάσματα του παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας.

Σύμφωνα με στοιχεία της MarineTraffic, μεγάλος αριθμός δεξαμενόπλοιων έχει αγκυροβολήσει σε ασφαλή απόσταση βορειοδυτικά και νότια των Στενών, ενώ περιορισμένα πλοία συνεχίζουν τη διέλευση. Η εικόνα αποτυπώνει την επιφυλακτικότητα των πλοιοκτητών, που σταθμίζουν τον κίνδυνο σε μια περιοχή με αυξημένη στρατιωτική παρουσία.

Σημείο-κλειδί για το παγκόσμιο πετρέλαιο

Τα Στενά του Ορμούζ, πλάτους μόλις 21 μιλίων, αποτελούν κομβικό «σημείο συμφόρησης» για περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια αργού ημερησίως – σχεδόν το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής. Από εκεί διέρχεται σχεδόν το σύνολο των εξαγωγών πετρελαίου των χωρών του Περσικού Κόλπου προς τις διεθνείς αγορές.

Αναλυτές εκτιμούν ότι ενδεχόμενη παρατεταμένη διακοπή θα μπορούσε να ωθήσει την τιμή του Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Ήδη οι αγορές αντιδρούν με έντονη μεταβλητότητα. Παρότι ένας πλήρης και μακροχρόνιος αποκλεισμός θεωρείται δύσκολος, καθώς θα απαιτούσε διαρκή στρατιωτικό έλεγχο της περιοχής, το ενδεχόμενο ακόμη και προσωρινής παρεμπόδισης αρκεί για να διαταράξει τις ροές ενέργειας.

Το Ιράν παράγει, σύμφωνα με τον OPEC, περίπου 3,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως – ποσοστό που αντιστοιχεί στο 4% της παγκόσμιας παραγωγής – γεγονός που το καθιστά τον έκτο μεγαλύτερο παραγωγό διεθνώς, παρά τις κυρώσεις. Για την παράκαμψή τους χρησιμοποιεί «σκιώδη στόλο» δεξαμενόπλοιων, διαθέτοντας το πετρέλαιο με σημαντικές εκπτώσεις. Παράλληλα, αν και το πετρέλαιο αντιστοιχεί περίπου στο 10% έως 15% του ΑΕΠ της χώρας, εκτιμάται ότι περίπου το ήμισυ των κρατικών εσόδων προέρχεται από εξαγωγές αργού, γεγονός που καθιστά έναν παρατεταμένο αποκλεισμό οικονομικά επώδυνο και για την ίδια την Τεχεράνη.

Ελληνική ναυτιλία σε επιφυλακή

Το Λιμενικό Σώμα επικοινώνησε με τις εταιρείες όλων των ελληνικών πλοίων που βρίσκονται στον Περσικό Κόλπο και στην ευρύτερη περιοχή των Στενών του Ορμούζ, προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα και να δοθούν οδηγίες ασφαλείας.

Μεταξύ των συστάσεων προς τη ναυτιλιακή κοινότητα περιλαμβάνονται:

• αυξημένη επιτήρηση και ενίσχυση φυλακών,

• περιορισμός του μη απαραίτητου προσωπικού στα ανώτερα καταστρώματα,

• έλεγχος και διασφάλιση υδατοστεγανότητας,

• διαρκής επικοινωνία με τις αρμόδιες αρχές.

Ο Θάλαμος Επιχειρήσεων παρακολουθεί σε 24ωρη βάση τις εξελίξεις και διατηρεί ανοικτή γραμμή επικοινωνίας με τα υπό ελληνική σημαία πλοία.

Ρευστό το τοπίο

Διπλωματικές πηγές χαρακτηρίζουν την κατάσταση «ρευστή και δυναμικά εξελισσόμενη», χωρίς να αποκλείουν περιορισμένης κλίμακας αντίποινα. Ακόμη και μια συμβολική ενέργεια, ωστόσο, θα μπορούσε να οδηγήσει σε προσωρινή εκτροπή ναυτιλιακών ροών και περαιτέρω άνοδο στις τιμές της ενέργειας.

Η περιοχή των Στενών του Ορμούζ έχει αποδειχθεί στο παρελθόν ικανή να ανακάμπτει σχετικά γρήγορα από κρίσεις, όμως η παρούσα συγκυρία αυξάνει τον βαθμό αβεβαιότητας. Με το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου να εξαρτάται από αυτή τη στενή θαλάσσια δίοδο, κάθε εξέλιξη επηρεάζει άμεσα την παγκόσμια οικονομία.