Νέο πρόγραμμα στήριξης μικρών αγροτών: Επιδότηση έως 20.000 ευρώ για περίπου 10.000 εκμεταλλεύσεις

Στο τραπέζι των ελληνικών αρχών βρίσκεται εκ νέου το ενδεχόμενο ενεργοποίησης ενός ειδικού προγράμματος στήριξης για μικρές αγροτικές εκμεταλλεύσεις, με τις συζητήσεις να έχουν ενταθεί το τελευταίο διάστημα.

Πρόκειται για μια παρέμβαση που, εφόσον προχωρήσει, ενδέχεται να συνδυαστεί πολιτικά με ευρύτερα πακέτα στήριξης του πρωτογενούς τομέα, στο ίδιο πλαίσιο με ένα νέο «Μέτρο 23».

Ποιοι θα μπορούν να ενταχθούν

Σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, ο σχεδιασμός της νέας δράσης φαίνεται να ακολουθεί τη λογική και τη φιλοσοφία του προγράμματος Νέων Αγροτών. Όπως μεταδίδει το agronews.gr, οι βασικές προϋποθέσεις ένταξης αναμένεται να περιλαμβάνουν:

• κατάθεση τεκμηριωμένου επιχειρηματικού σχεδίου με χρονικό ορίζοντα τριετίας έως πενταετίας,
• δέσμευση για αύξηση του μεγέθους της εκμετάλλευσης, βάσει της Τυπικής Απόδοσης,
• υποχρέωση διατήρησης της ιδιότητας του κατ’ επάγγελμα αγρότη για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Κεντρικό ρόλο στα κριτήρια επιλεξιμότητας θα διαδραματίσει η Τυπική Απόδοση, η οποία καθορίζει το αν μια εκμετάλλευση χαρακτηρίζεται «μικρή». Τα σενάρια που εξετάζονται τοποθετούν το σχετικό όριο μεταξύ 8.000 και 12.000 ευρώ, με το ανώτατο όριο να ευθυγραμμίζεται με εκείνο που ισχύει ήδη σε Νέους Αγρότες και Σχέδια Βελτίωσης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, η μέση Τυπική Απόδοση των οικογενειακών αγροτικών εκμεταλλεύσεων στην Ελλάδα ανέρχεται μόλις στα 7.131 ευρώ, γεγονός που αναδεικνύει το εύρος των δυνητικών δικαιούχων.

Πόσα χρήματα εξετάζονται

Σε αντίθεση με το πρόγραμμα Νέων Αγροτών, όπου οι ενισχύσεις κυμαίνονταν από 30.000 έως 44.000 ευρώ, η νέα δράση αναμένεται να κινηθεί σε χαμηλότερα επίπεδα. Παρότι το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο επιτρέπει επιδότηση έως 75.000 ευρώ, τα επικρατέστερα σενάρια κάνουν λόγο για ποσά της τάξης των 15.000 έως 20.000 ευρώ ανά δικαιούχο.

Η χρηματοδότηση φαίνεται ότι μπορεί να προέλθει από τα περίπου 170 εκατ. ευρώ που έμειναν αδιάθετα από την τελευταία πρόσκληση των Νέων Αγροτών. Με αυτά τα δεδομένα, εξετάζεται η στήριξη περίπου 10.000 μικρών αγροτικών εκμεταλλεύσεων.

Ωστόσο, η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από το αν τα συγκεκριμένα κονδύλια παραμείνουν διαθέσιμα και δεν κατευθυνθούν σε άλλες ανάγκες, καθώς και από τα συνολικά ταμειακά περιθώρια του Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης.

Το προηγούμενο του Μέτρου 6.3

Η Ελλάδα έχει ήδη εμπειρία από αντίστοιχη δράση την περίοδο 2014–2022, μέσω του Μέτρου 6.3 «Ανάπτυξη μικρών γεωργικών εκμεταλλεύσεων». Το πρόγραμμα εκείνο διέθετε προϋπολογισμό 70 εκατ. ευρώ και παρείχε ενίσχυση 14.000 ευρώ ανά δικαιούχο, καλύπτοντας περίπου 5.000 αγρότες.

Παρά τη σημαντική συμμετοχή, το Μέτρο 6.3 είχε δεχθεί κριτική, καθώς λειτούργησε περισσότερο ως κοινωνική και επιδοματική παρέμβαση και λιγότερο ως εργαλείο ουσιαστικής αναπτυξιακής αναβάθμισης.

Το ερώτημα πλέον είναι αν το νέο πρόγραμμα θα μπορέσει να συνδυάσει κοινωνική στήριξη και πραγματική ενίσχυση της βιωσιμότητας των μικρών εκμεταλλεύσεων ή αν θα επαναλάβει τα χαρακτηριστικά του παρελθόντος.