Άρειος Πάγος: Ανάσα για 350.000 δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη – Δικαίωση για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά

Μια απόφαση με πραγματικό και άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα χιλιάδων πολιτών εξέδωσε η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, βάζοντας τέλος σε πρακτικές που μετέτρεπαν τις ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη σε μηχανισμό νέας υπερχρέωσης.

Με πλειοψηφία 35 έναντι 12, το ανώτατο δικαστήριο δικαίωσε τους δανειολήπτες, προσφέροντας ουσιαστική ανάσα σε περίπου 350.000 νοικοκυριά.

Τι αλλάζει στην πράξη

Η απόφαση αφορά ένα φαινομενικά «τεχνικό», αλλά κρίσιμο ζήτημα: πώς υπολογίζονται οι τόκοι στις ρυθμισμένες οφειλές όσων έχουν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη και βρίσκονται πλέον απέναντι σε funds.
Μέχρι σήμερα, σε πολλές περιπτώσεις οι τόκοι υπολογίζονταν στο σύνολο της οφειλής, με αποτέλεσμα οι μηνιαίες δόσεις να εκτοξεύονται και να γίνονται πρακτικά ανεφάρμοστες.

Η Ολομέλεια ξεκαθάρισε ότι οι τόκοι πρέπει να υπολογίζονται στη μηνιαία δόση και όχι στο συνολικό χρέος. Με απλά λόγια: τέλος στα «χρέη που γεννούν χρέη».

Τι λέει ο νόμος – τι έκρινε το δικαστήριο

Η απόφαση ερμηνεύει το άρθρο 9 παρ. 2 του Ν. 3869/2010 (νόμος Κατσέλη), που προβλέπει:

• αποπληρωμή με επιτόκιο έως εκείνο της ενήμερης οφειλής ή το μέσο στεγαστικό επιτόκιο,

• χωρίς ανατοκισμό,

• διάρκεια έως 20 έτη (και έως 35 σε ειδικές περιπτώσεις),

• με βάση τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη.

Το «χωρίς ανατοκισμό» ήταν το σημείο-κλειδί που έφερε δανειολήπτες και funds στα δικαστήρια και τελικά οδήγησε το θέμα στην Ολομέλεια, μετά από προδικαστικό ερώτημα του Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων.

Γιατί η απόφαση είναι κομβική

Το δικαστήριο υιοθέτησε την εισήγηση της τότε Εισαγγελέως του Αρείου Πάγου, Γεωργίας Αδειλίνη, τονίζοντας ότι διαφορετικά ο νόμος χάνει τον κοινωνικό του χαρακτήρα. Αν οι τόκοι «τρέχουν» στο συνολικό ποσό, οι δόσεις καθίστανται ανεφάρμοστες και ο οφειλέτης οδηγείται ξανά σε αδιέξοδο.

Η ουσία είναι μία: η δόση πρέπει να είναι βιώσιμη στην πράξη, όχι στα χαρτιά.

Τι σημαίνει από εδώ και πέρα για τους δανειολήπτες

• Μειώνονται οι μηνιαίες δόσεις σε χιλιάδες ρυθμίσεις.

• Περιορίζονται οι αυθαίρετες απαιτήσεις των funds.

• Ενισχύεται η ασφάλεια δικαίου για όσους έχουν ενταχθεί ή θα ενταχθούν στον νόμο Κατσέλη.

• Ανοίγει ο δρόμος για επανεξέταση περιπτώσεων όπου οι δόσεις είχαν καταστεί πρακτικά ανεφάρμοστες.

Παραδείγματα που δείχνουν τη διαφορά

• Οφειλή 120.000 € – 20 έτη:
  Με την παλιά ερμηνεία, η δόση έφτανε ή ξεπερνούσε τα 650 €.
  Με τη νέα απόφαση, η δόση διαμορφώνεται στα 420–480 €, ενώ το χρέος αρχίζει να μειώνεται ουσιαστικά.

• Χαμηλό εισόδημα (900 €) – Οφειλή 90.000 €:
  Η δόση άγγιζε τα 600 €, οδηγώντας αναπόφευκτα σε νέα αθέτηση.
  Πλέον, προσαρμόζεται στα 300–350 €, επιτρέποντας τη διατήρηση της ρύθμισης και της κύριας κατοικίας.

Το ουσιαστικό μήνυμα

Η απόφαση δεν διαγράφει χρέη και δεν χαρίζει υποχρεώσεις. Κάνει όμως κάτι καθοριστικό:
καταργεί τον φαύλο κύκλο του ανατοκισμού που οδηγούσε με μαθηματική ακρίβεια στην αποτυχία των ρυθμίσεων.

Σε μια περίοδο πιεσμένων εισοδημάτων και επιθετικής στάσης των funds, η απόφαση του Αρείου Πάγου συνιστά πραγματική οικονομική ανάσα, όχι στα λόγια, αλλά στο μηνιαίο εκκαθαριστικό χιλιάδων οικογενειών.