Σε σπίτια όπου η μετακίνηση αποτελεί ανυπέρβλητο εμπόδιο και η καθημερινότητα ορίζεται από χρόνιες παθήσεις ή βαριά κινητικά προβλήματα, η παρουσία ενός γιατρού αποκτά ιδιαίτερο βάρος.
Εκεί ακριβώς παρεμβαίνουν οι Κινητές Ομάδες Υγείας (ΚΟΜΥ), μεταφέροντας την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας σε ανθρώπους που για χρόνια έμεναν εκτός συστήματος. Υπερήλικες, κατακεκλιμένοι ασθενείς, άτομα με νευρολογικά ή σοβαρά κινητικά προβλήματα, αλλά και φροντιστές προχωρημένης ηλικίας, βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο μιας οργανωμένης, δωρεάν δράσης που αναπτύσσεται σε ολόκληρη τη χώρα.
Η παρέμβαση των ΚΟΜΥ εκτείνεται από τις απομακρυσμένες ορεινές και νησιωτικές περιοχές της Θράκης και της Κρήτης έως τα μεγάλα αστικά κέντρα. Γειτονιές της Αττικής, όπως το Περιστέρι, το Χαϊδάρι, η Αθήνα και ο Πειραιάς, περιλαμβάνονται στο δίκτυο των κατ’ οίκον επισκέψεων, διασφαλίζοντας ότι η δωρεάν ιατρική φροντίδα δεν γνωρίζει γεωγραφικούς ή κοινωνικούς αποκλεισμούς. Μόνο στο δίμηνο Νοεμβρίου – Δεκεμβρίου, περισσότερα από 3.000 άτομα ωφελήθηκαν άμεσα, ενώ οι συνολικοί ωφελούμενοι από την κατ’ οίκον υπηρεσία εκτιμάται ότι θα φτάσουν περίπου τις 250.000.
Η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη, η οποία βρέθηκε πρόσφατα σε επίσκεψη ΚΟΜΥ στο Χαϊδάρι, τονίζει ότι «με τις Κινητές Ομάδες Υγείας ο γιατρός φτάνει στην πόρτα του πολίτη χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση, μειώνοντας τις ανισότητες και διασφαλίζοντας ισότιμη πρόσβαση στην πρόληψη και τη φροντίδα εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη». Σύμφωνα με την ίδια, η συγκεκριμένη πολιτική αποτελεί κομβικό βήμα για την ενίσχυση του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ).
Η σημασία των ΚΟΜΥ δεν περιορίζεται στην προληπτική ιατρική. Σε κρίσιμες περιπτώσεις, η έγκαιρη αξιολόγηση έχει αποδειχθεί σωτήρια. Τον περασμένο Δεκέμβριο, στη Δυτική Αθήνα, δύο ασθενείς με σοβαρά προβλήματα υγείας διακομίστηκαν άμεσα σε νοσοκομεία με ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ, έπειτα από παρέμβαση των ομάδων. Συνολικά, μέσω των δράσεων των ΚΟΜΥ έχουν πραγματοποιηθεί 21 διακομιδές πολιτών που αδυνατούσαν να μετακινηθούν και των οποίων η ζωή βρισκόταν σε κίνδυνο.
Οι γιατροί που συμμετέχουν στο πρόγραμμα περιγράφουν ένα εκτεταμένο κενό πρόληψης, κυρίως σε μοναχικούς και κοινωνικά ευάλωτους ανθρώπους. Όπως επισημαίνουν, η καθυστέρηση ή η αδυναμία πρόσβασης σε δομές υγείας οδηγεί συχνά σε επιδείνωση καταστάσεων που θα μπορούσαν να είχαν αντιμετωπιστεί νωρίτερα. Μέσα από τη φυσική παρουσία στο σπίτι και την άμεση επαφή, η πρόληψη αποκτά ανθρώπινο πρόσωπο και ουσιαστικό περιεχόμενο.
Καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία παίζει η συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες. Η Μαρία Σιαμπλή, παθολόγος-λοιμωξιολόγος στο Κέντρο Υγείας Χαϊδαρίου, εξηγεί ότι υπηρεσίες των δήμων, κοινωνικές δομές και επαγγελματίες υγείας λειτουργούν συντονισμένα, εντοπίζοντας τις πιο ευάλωτες περιπτώσεις. «Η εμπιστοσύνη χτίζεται σταδιακά. Μόνο έτσι οι άνθρωποι ανοίγουν την πόρτα τους χωρίς φόβο και αποδέχονται την παρουσία μας ως βοήθεια που γίνεται για το καλό τους», σημειώνει.
Στη Ροδόπη, η ειδικευόμενη γιατρός Αιματολογίας Ντενίζ Ταχήρογλου βίωσε από κοντά τη δυσκολία της γεωγραφικής και κοινωνικής απομόνωσης. Η γνώση της τουρκικής γλώσσας αποδείχθηκε πολύτιμη, διευκολύνοντας την επικοινωνία και ενισχύοντας τη σχέση εμπιστοσύνης. Όπως αναφέρει, «η άμεση προσωπική επαφή, η κατανόηση των πολιτισμικών χαρακτηριστικών και η χρήση απλής γλώσσας επιτρέπουν στους ανθρώπους να εκφραστούν με ασφάλεια και πληρότητα». Η ίδια υπογραμμίζει ότι πολλές φορές οι ασθενείς δυσκολεύονται να περιγράψουν το ιατρικό τους ιστορικό, καθώς απουσιάζει η κουλτούρα συστηματικής φροντίδας.
Μετά την αρχική αξιολόγηση, οι ωφελούμενοι εντάσσονται σε λίστα παρακολούθησης, εξασφαλίζοντας συνέχεια στη φροντίδα και έγκαιρη παρέμβαση όταν χρειαστεί. Για πολλούς, η επίσκεψη αυτή λειτουργεί ως απόδειξη ότι το σύστημα υγείας μπορεί να προσαρμοστεί στις ανάγκες τους και να φτάσει μέχρι το σπίτι τους. Η θετική ανταπόκριση, σύμφωνα με τη Ντενίζ Ταχήρογλου, αποτυπώνεται και στη διάδοση της πληροφορίας από στόμα σε στόμα, οδηγώντας όλο και περισσότερους ανθρώπους να ζητούν εξέταση.
Οι ΚΟΜΥ έχουν πλέον καθιερωθεί ως σταθερή, δωρεάν υπηρεσία του ΕΣΥ και βασικός πυλώνας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Από τον Οκτώβριο του 2025, οπότε ξεκίνησε πλήρως η δράση τους, περισσότεροι από 17.000 πολίτες σε πάνω από 1.860 περιοχές έχουν δεχθεί υπηρεσίες που περιλαμβάνουν κλινικές εξετάσεις, εμβολιασμούς παιδιών και ενηλίκων, καθώς και προληπτικούς ελέγχους, όπως καρδιογραφήματα, σπιρομετρήσεις και μετρήσεις σακχάρου και αρτηριακής πίεσης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην τηλεϊατρική, ένα εργαλείο που επιτρέπει στις ομάδες να συνδέονται σε πραγματικό χρόνο με δημόσιες δομές υγείας και γιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων, λαμβάνοντας άμεσα απεικονιστικές διαγνώσεις ή αποτελέσματα αιματολογικών εξετάσεων. Όπως επισημαίνει η Ειρήνη Αγαπηδάκη, «η πρόληψη βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της προσπάθειας, καθώς μας επιτρέπει να εντοπίζουμε έγκαιρα προβλήματα και να στηρίζουμε ουσιαστικά τους ηλικιωμένους συμπολίτες μας, ώστε να διατηρούν ποιότητα ζωής στο φυσικό τους περιβάλλον».
Για την ενημέρωση και την υποβολή αιτημάτων κατ’ οίκον επίσκεψης, λειτουργεί η δωρεάν τηλεφωνική γραμμή 1135, καθημερινά από Δευτέρα έως Παρασκευή, 08:00–16:00, παρέχοντας πληροφορίες για όλες τις δράσεις των Κινητών Ομάδων Υγείας.
και Facebook 
