Τι συμβαίνει πραγματικά στη Γροιλανδία: Τι λέει Ελληνίδα που σπούδασε στο Ηράκλειο και έζησε 2,5 χρόνια στο παγωμένο νησί

Οι επαναλαμβανόμενες τοποθετήσεις του Ντόναλντ Τραμπ περί απόκτησης της Γροιλανδίας για στρατηγικούς και οικονομικούς λόγους έφεραν ξανά στο προσκήνιο ένα απομακρυσμένο νησί, το οποίο σπάνια απασχολεί τη διεθνή επικαιρότητα για την καθημερινότητα των κατοίκων του.

Πίσω από τις αναλύσεις για φυσικούς πόρους και γεωστρατηγική αξία, βρίσκεται μια κοινωνία που βιώνει έντονη ανασφάλεια, αλλά και μια ιδιαίτερη πραγματικότητα ζωής σε ακραίες συνθήκες.

Μια εικόνα εκ των έσω μεταφέρει η κοινωνική λειτουργός Ιωάννα Μαυροκεφαλίδου, απόφοιτη του Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο, η οποία έζησε και εργάστηκε στη Γροιλανδία για δυόμισι χρόνια. Η ίδια μετανάστευσε αρχικά στη Δανία το 2011 για πρακτική άσκηση και το 2019 πήρε την απόφαση να μετακινηθεί στο αρκτικό νησί, αναλαμβάνοντας καθήκοντα σε δημοτική κοινωνική υπηρεσία, σε τμήμα που διαχειριζόταν υποθέσεις κακοποιημένων παιδιών, γυναικών και οικογενειών.

Όπως περιγράφει στο iedimerida.gr,, οι πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου έχουν δημιουργήσει έντονο κλίμα φόβου. Φίλοι και πρώην συνάδελφοί της εκφράζουν άγχος και αίσθηση απειλής, θεωρώντας βαθιά προσβλητικό το γεγονός ότι η χώρα τους αντιμετωπίζεται ως «οικόπεδο προς πώληση». Για τους ίδιους, το ζήτημα δεν είναι μόνο πολιτικό ή οικονομικό, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της εθνικής ταυτότητας, της γλώσσας και του πολιτισμού τους. Δεν είναι τυχαίο, όπως σημειώνει, ότι το τελευταίο διάστημα καταγράφονται κινητοποιήσεις όχι μόνο στη Γροιλανδία, αλλά και στη Δανία και τη Γερμανία.

Στις συζητήσεις των κατοίκων επανέρχεται συχνά ο παραλληλισμός με την ιστορία των ιθαγενών της Βόρειας Αμερικής. Πολλοί φοβούνται ότι το ενδιαφέρον των ΗΠΑ περιορίζεται αποκλειστικά στους φυσικούς πόρους –πετρέλαιο, ουράνιο– και στη γεωστρατηγική θέση του νησιού, αφήνοντας στο περιθώριο τους ανθρώπους. Παράλληλα, έντονη είναι και η περιβαλλοντική ανησυχία, καθώς η κοινωνία της Γροιλανδίας διατηρεί ισχυρό δεσμό με το φυσικό της περιβάλλον και έχει ήδη αντιδράσει δυναμικά σε σχέδια εξορύξεων.

Το μήνυμα που, όπως λέει, επιχειρούν να στείλουν οι κάτοικοι είναι σαφές: η Γροιλανδία δεν αποτελεί εμπόρευμα, αλλά πατρίδα. Ωστόσο, πέρα από την πολιτική αντιπαράθεση, υπάρχει και μια καθημερινότητα που συχνά παρερμηνεύεται. Η ίδια τονίζει ότι, παρά τα στερεότυπα για ακραίο ψύχος και απομόνωση, η ζωή εκεί μπορεί να είναι ποιοτική. Η επαφή με τη φύση, το Βόρειο Σέλας και το διαρκώς μεταβαλλόμενο τοπίο δημιουργούν, όπως λέει, μια ιδιαίτερη αίσθηση πληρότητας, χωρίς η ίδια να έχει βιώσει έντονη ψυχολογική πίεση ή μοναξιά.

Οι Γροιλανδοί, σύμφωνα με την περιγραφή της, χαρακτηρίζονται από ευγένεια, φιλοξενία και έντονο χιούμορ. Παράλληλα όμως, μέσα από τη δουλειά της, γνώρισε και τη σκοτεινή πλευρά του νησιού. Στην ανατολική ακτή, στον οικισμό Τασιλάκ με περίπου 2.500 κατοίκους, ήρθε αντιμέτωπη με φαινόμενα αλκοολισμού, κατάθλιψης και παραμέλησης παιδιών, σε μια περιοχή που καταγράφει από τα υψηλότερα ποσοστά αυτοκτονιών παγκοσμίως.

Η απομόνωση επιβαρύνει δραματικά την κατάσταση. Δεν υπάρχουν οδικές συνδέσεις μεταξύ των πόλεων, ενώ οι μετακινήσεις γίνονται μόνο με πλοία ή αεροσκάφη. Σε ορισμένες περιοχές, οι προμήθειες φτάνουν λίγες φορές τον χρόνο, με αποτέλεσμα την έλλειψη φρέσκων τροφίμων και την καθημερινή διαβίωση υπό συνθήκες που για τον υπόλοιπο κόσμο μοιάζουν αδιανόητες.

Ίσως γι’ αυτό, όπως επισημαίνει η ίδια, οι δηλώσεις περί «αγοράς» της Γροιλανδίας προκαλούν τόσο έντονη συναισθηματική αντίδραση. Για τους κατοίκους, το νησί δεν είναι απλώς ένας στρατηγικός κόμβος στον Αρκτικό Κύκλο, αλλά ένας τόπος όπου άνθρωποι αγωνίζονται καθημερινά να ισορροπήσουν ανάμεσα στη σκληρότητα της φύσης, την απομόνωση και τις κοινωνικές τους πληγές.