Πρωτοφανής πρόκληση από την Τουρκία: Εκδίδει NAVTEX διετίας στο Αιγαίο και ανεβάζει κατακόρυφα το επίπεδο έντασης!

Σοβαρούς προβληματισμούς σε διπλωματικό και επιχειρησιακό επίπεδο έχει προκαλέσει η απόφαση της Τουρκία να εκδώσει NAVTEX με χρονική ισχύ δύο ετών, μια κίνηση χωρίς προηγούμενο για τα δεδομένα της περιοχής.

Η οδηγία προς ναυτιλλομένους αφορά εκτεταμένες θαλάσσιες ζώνες στο Αιγαίο Πέλαγος, περιλαμβάνοντας όχι μόνο διεθνή ύδατα αλλά και περιοχές που σχετίζονται άμεσα με την ελληνική υφαλοκρηπίδα, γεγονός που κλιμακώνει την ένταση.

Η μακρά διάρκεια της NAVTEX εκλαμβάνεται από αναλυτές ως μια προσπάθεια εμπέδωσης ελέγχου στη ναυσιπλοΐα στο κεντρικό Αιγαίο, με πρόσχημα –σύμφωνα με την τουρκική πλευρά– τη διεξαγωγή «επιστημονικών ερευνών» και «ασκήσεων». Στην πράξη, όμως, η κίνηση αυτή θεωρείται ότι αμφισβητεί ευθέως το ισχύον καθεστώς αρμοδιοτήτων, καθώς επιχειρεί να παρακάμψει τον ρόλο της Ελλάδας στην έκδοση οδηγιών ασφαλείας για το FIR Αθηνών και τις ζώνες έρευνας και διάσωσης που υπάγονται στη δικαιοδοσία της.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στο γεωγραφικό εύρος της NAVTEX, καθώς, σύμφωνα με ελληνικές εκτιμήσεις, η επιλογή αυτή συνδέεται με πάγιες τουρκικές θέσεις περί αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών και με ευρύτερη στρατηγική αμφισβήτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων. Στο πλαίσιο αυτό, στο επίκεντρο βρίσκονται 23 ελληνικά νησιά, από τη Θάσο έως το Καστελόριζο, δηλαδή το σύνολο σχεδόν των νησιών της ανατολικής πλευράς του Αιγαίου.

Η ελληνική αντίδραση ήταν άμεση. Το Υπουργείο Εξωτερικών και το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας ενεργοποίησαν διπλωματικούς και θεσμικούς μηχανισμούς, με την Αθήνα να προχωρά σε σειρά διπλωματικών διαβημάτων. Παράλληλα, η Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού προετοιμάζεται για την έκδοση αντι-NAVTEX, χαρακτηρίζοντας την τουρκική οδηγία παράτυπη και παράνομη, με στόχο την ακύρωσή της στην πράξη.

Από ελληνικής πλευράς επισημαίνεται ότι τέτοιες ενέργειες συνιστούν παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου, υπονομεύουν τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και δημιουργούν πρόσθετα εμπόδια στον διάλογο. Οι εξελίξεις αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία έχουν προγραμματιστεί επαφές υψηλού επιπέδου ανάμεσα στις δύο χώρες, συμπεριλαμβανομένου και του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, καθιστώντας το κλίμα πιο εύθραυστο από ποτέ.