90.000 άδειες διαμονής «ξεπαγώνουν» – Οι βασικές αλλαγές στο νομοσχέδιο για τη μετανάστευση

Σημαντική τομή στο πεδίο της νόμιμης μετανάστευσης επιχειρεί η κυβέρνηση με νέο νομοσχέδιο, το οποίο –όπως δηλώνει ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης– φιλοδοξεί να βάλει τέλος σε χρόνιες καθυστερήσεις και γραφειοκρατικά αδιέξοδα που ταλαιπωρούν τόσο τους εργαζόμενους μετανάστες όσο και τις επιχειρήσεις.

Κεντρικός στόχος του νέου πλαισίου είναι το άμεσο «ξεμπλοκάρισμα» περίπου 90.000 εκκρεμών αδειών διαμονής, μέσα στο επόμενο διάστημα.

Σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο υπουργός παρουσίασε το περιεχόμενο των ρυθμίσεων, τονίζοντας ότι το σχέδιο νόμου –το οποίο αναμένεται να εισαχθεί σύντομα στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής– στοχεύει στην απλοποίηση διαδικασιών, στη μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης και στην καλύτερη σύνδεση της μεταναστευτικής πολιτικής με τις ανάγκες της ελληνικής οικονομίας σε εργατικό δυναμικό.

Το μέγεθος του προβλήματος

Σήμερα στην Ελλάδα διαμένουν περίπου 793.000 νόμιμοι μετανάστες, ωστόσο σχεδόν 293.000 αιτήσεις για άδειες διαμονής βρίσκονται σε εκκρεμότητα. Οι καθυστερήσεις έχουν οδηγήσει σε παράδοξα φαινόμενα, όπως η έκδοση αδειών αφού αυτές έχουν ήδη λήξει, δημιουργώντας ανασφάλεια για τους ίδιους τους μετανάστες και δυσκολίες στην εργασία και την κοινωνική τους ένταξη.

Με το νέο νομοσχέδιο, εκτός από τις 90.000 άδειες που αναμένεται να διευθετηθούν άμεσα, εκτιμάται ότι μέσα στην επόμενη διετία θα τακτοποιηθούν επιπλέον ισάριθμες περιπτώσεις.

Αλλαγές στην ανανέωση και τη διάρκεια αδειών

Κεντρική καινοτομία αποτελεί η αυτόματη ανανέωση συγκεκριμένων κατηγοριών αδειών διαμονής, ιδίως όταν ο μετανάστης εξακολουθεί να εργάζεται στον ίδιο εργοδότη. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται η ανάγκη για επαναλαμβανόμενη κατάθεση φακέλων χωρίς ουσιαστική μεταβολή των στοιχείων.

Παράλληλα, καθιερώνεται ελάχιστη διάρκεια δύο ετών για κάθε νέα άδεια διαμονής, ώστε οι καθυστερήσεις της διοίκησης να μην μετατρέπονται σε πρόβλημα νομιμότητας για τον δικαιούχο.

Δεύτερη ευκαιρία και ειδικές κατηγορίες

Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για μετανάστες που διαμένουν νόμιμα επί πέντε χρόνια ή περισσότερο, αλλά είχαν στο παρελθόν απορριφθεί για καθαρά τυπικούς λόγους. Το νέο πλαίσιο τους επιτρέπει να υποβάλουν εκ νέου αίτηση και να αποκτήσουν άδεια διαμονής, εφόσον διορθωθούν οι τυπικές ελλείψεις.

Επιπλέον, προβλέπεται ειδική ρύθμιση για μετανάστες άνω των 65 ετών, κυρίως πρώτης γενιάς, που έχουν ζήσει και εργαστεί νόμιμα στην Ελλάδα για τουλάχιστον 20 χρόνια. Σε αυτούς δίνεται η δυνατότητα παραμονής χωρίς υποχρέωση εργασίας, υπό την προϋπόθεση ύπαρξης ιδιωτικής ασφάλισης υγείας και σύνταξης, ώστε να μην επιβαρύνεται το δημόσιο σύστημα.

Ενίσχυση υπηρεσιών και αποσυμφόρηση

Το υπουργείο προχωρά και σε ενίσχυση των αποκεντρωμένων διοικήσεων που χειρίζονται τις αιτήσεις, ενώ θεσμοθετείται η μεταφορά φακέλων μεταξύ περιφερειών, προκειμένου να αποσυμφορηθούν υπηρεσίες με υπερβολικό φόρτο και να επιταχυνθεί η συνολική διαδικασία.

Μετακλήσεις εργαζομένων και αγορά εργασίας

Σημαντικές αλλαγές φέρνει το νομοσχέδιο και στη διαδικασία μετάκλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες. Οι διαδικασίες απλοποιούνται, ενώ εταιρείες προσωρινής απασχόλησης θα μπορούν να προχωρούν σε μετακλήσεις για λογαριασμό επιχειρήσεων με άμεσες ανάγκες προσωπικού. Για μεγάλα έργα προβλέπεται δυνατότητα άμεσης μετάκλησης έως και 500 εργαζομένων, ενώ μειώνεται ο χρόνος διεκπεραίωσης στα προξενεία.

Κομβική θεωρείται και η δυνατότητα αλλαγής εργοδότη για όσους εισέρχονται στη χώρα μέσω μετάκλησης, χωρίς απώλεια του καθεστώτος νόμιμης διαμονής, ενισχύοντας την κινητικότητα στην αγορά εργασίας και περιορίζοντας φαινόμενα εξάρτησης ή εκμετάλλευσης.

Παράλληλα, ενισχύονται οι διακρατικές συμφωνίες με τρίτες χώρες, όπως οι Φιλιππίνες, η Αρμενία και η Αίγυπτος, κυρίως για την κάλυψη αναγκών σε τομείς όπως η αγροτική παραγωγή, με σαφή όρο τη συνεργασία για την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης.

«Αυστηροί στην παρανομία, λειτουργικοί στη νομιμότητα»

Όπως τονίζει ο Θάνος Πλεύρης, το νέο πλαίσιο επιδιώκει να συνδυάσει την ασφάλεια δικαίου για τους νόμιμα διαμένοντες μετανάστες με την κάλυψη πραγματικών αναγκών της οικονομίας. «Απελευθερώνουμε και επιταχύνουμε τις διαδικασίες έκδοσης και ανανέωσης αδειών διαμονής και εργασίας, με πιο απλές διαδικασίες. Η Ελλάδα παραμένει απολύτως αυστηρή απέναντι στην παράνομη μετανάστευση, αλλά αναδιαμορφώνει τη νόμιμη οδό για όσους θέλουν να εργαστούν», σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι το ζητούμενο είναι ένα αποτελεσματικό και λειτουργικό σύστημα νόμιμης μετανάστευσης προς όφελος τόσο της κοινωνίας όσο και της οικονομίας.