Κρήτη: Νέα μέτρα για τη διάσωση του σπάνιου φοινικόδασους στο Βάι!

Οριοθετείται το φοινικόδασος Βάι από την παραλία με την ολοκλήρωση της ξύλινης περίφραξης, η οποία εκτείνεται κατά μήκος της ακτής, προστατεύοντας αποτελεσματικά το μοναδικό δάσος φοίνικα Θεοφράστου στην Ευρώπη. Το έργο εντάσσεται στη δράση «Palm Groves of Phoenix theophrasti» του προγράμματος «LIFE PHOENIX» με προϋπολογισμό 28.683 ευρώ.

Την κατασκευή της περίφραξης κατά μήκος του δάσους επιβλέπει η Δασική Υπηρεσία Λασιθίου και προσωπικά ο Διευθυντής Δασών Μανώλης Κουδουμάς, ο οποίος, όπως δήλωσε στην ΕΡΤ, «έχει ως στόχο την αποτροπή της εισόδου των λουομένων εντός του ευαίσθητου δασικού οικοσυστήματος». Τα τελευταία χρόνια παρατηρήθηκε ότι, λόγω της διαρκούς παρουσίας επισκεπτών εντός του δάσους, είχε σταματήσει η φυσική διαδικασία της αναγέννησης, ενώ τα δέντρα μπροστά στην παραλία ήταν ισχαιμικά, με εμφανή τα σημάδια ξήρανσης.

«Αυτή η εικόνα αλλάζει με θεαματικό ρυθμό, το δάσος αντιδρά θετικά», δηλώνει στην ΕΡΤ ο Δασάρχης. Με τον ίδιο καλαίσθητο ξύλινο φράχτη έχουν περιφραχθεί οι φοίνικες που βρίσκονται ανατολικά της εισόδου στο Βάι, αποκλείοντας τους τουρίστες από τις συστάδες των φοινίκων, σε ένα σημείο όπου στο παρελθόν είχαν παράνομα τοποθετηθεί τραπεζοκαθίσματα. Η διαδικασία συνολικά της περίφραξης του φοινικοδάσους σε όλη την παράκτια ζώνη, αλλά και στην είσοδο της παραλίας, υλοποιείται τα τελευταία δύο χρόνια με ενθαρρυντικά αποτελέσματα, σύμφωνα με τη Δασική Υπηρεσία.

Οι φοίνικες μπροστά στην παραλία έχουν δείξει σημαντικά σημάδια ανάκαμψης. Νέοι βλαστοί εμφανίζονται δίπλα από τους παλιούς φοίνικες, αφού δεν ποδοπατούνται πλέον από τους τουρίστες. Η φύση, ανενόχλητη, επαναφέρει το δάσος στην πρωτινή του μορφή.

Στο πλαίσιο της προστασίας του φοινικοδάσους μέσω του προγράμματος «LIFE PHOENIX», η Δασική Υπηρεσία πρόκειται να προμηθευτεί έξι πλαστικές δεξαμενές των 10 κυβικών μέτρων η καθεμία, οι οποίες θα τοποθετηθούν σε συστάδα προκειμένου να αποτελέσουν το βασικό σύστημα πυρόσβεσης σε περίπτωση πυρκαγιάς. Η δαπάνη ανέρχεται στα 11.600 ευρώ.

Κόκκινο σκαθάρι

Ενθαρρυντικά είναι ωστόσο τα στοιχεία από τη δραστική καταπολέμηση του κόκκινου σκαθαριού που απειλεί το Βάι, με τη Δασική Υπηρεσία, μέσω της τοποθέτησης 300 παγίδων σε ακτίνα 4,5 χιλιομέτρων περιμετρικά του φοινικοδάσους μέχρι και την περιοχή του Κουρεμένου, να καταγράφει 20% λιγότερες προσβολές το 2025 σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024.

Η μείωση του πληθυσμού των αρσενικών σκαθαριών που βρέθηκαν στις παγίδες με φερομόνες οφείλεται στον συχνό έλεγχο του δάσους από το προσωπικό της υπηρεσίας, στην απομάκρυνση των προσβεβλημένων φοινίκων, αλλά και στη φαρμακευτική αντιμετώπιση των προσβολών με εγκεκριμένα φυτοφάρμακα, συνδυαστικά. Ένα επιπλέον ενθαρρυντικό στοιχείο που κατέγραψε η υπηρεσία είναι ότι μέσα στους προσβεβλημένους φοίνικες Θεοφράστου βρέθηκε μόνο μία προνύμφη ανά κορμό. Αυτό δείχνει την ανθεκτικότητα του ενδημικού φοίνικα Θεοφράστου.

Ωστόσο, εφόσον δεν καταπολεμηθεί φαρμακευτικά, το σκαθάρι θα συνεχίσει την καταστροφική του δράση. Μιλώντας στην ΕΡΤ, ο κ. Κουδουμάς δήλωσε ότι «γίνεται μεγάλη προσπάθεια από την υπηρεσία, στην οποία συμμετέχουν με αυταπάρνηση αρκετοί υπάλληλοι, προκειμένου να προστατέψουμε το δάσος από την ανεξέλεγκτη τουριστική δραστηριότητα αλλά και την προσβολή του από το κόκκινο σκαθάρι». Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι είναι απαραίτητη η πρόσληψη νέου επιστημονικού προσωπικού αλλά και δασοφυλάκων, καθώς η παρουσία της Δασικής Υπηρεσίας στο Βάι θα έχει μόνιμο χαρακτήρα, προκειμένου αυτό το ζωντανό μνημείο της αρχαίας κρητικής φύσης να παραμείνει ζωντανό.