Πώς εξαπλώθηκε τόσο γρήγορα η φωτιά στο μπαρ του Κραν Μοντανά – Τι εξετάζουν οι Αρχές

Σε κρίσιμη φάση περνούν οι έρευνες για τη φονική πυρκαγιά που ξέσπασε την παραμονή της Πρωτοχρονιάς στο θέρετρο Κραν Μοντανά της Ελβετίας, με τους ανακριτές να εστιάζουν πλέον όχι μόνο στο πώς ξεκίνησε η φωτιά, αλλά κυρίως στο πώς εξαπλώθηκε με τέτοια ταχύτητα και ένταση, στοιχίζοντας τη ζωή σε τουλάχιστον 40 ανθρώπους και τραυματίζοντας 119, πολλούς εκ των οποίων σοβαρά.

Οι ελβετικές αρχές ανακοίνωσαν την Παρασκευή ότι η αρχική ανάφλεξη αποδίδεται σε βεγγαλικά προσαρμοσμένα σε μπουκάλια σαμπάνιας, τα οποία χρησιμοποιούνταν εντός του μπαρ Le Constellation. Ωστόσο, το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: γιατί η φωτιά μετατράπηκε τόσο γρήγορα σε παγίδα θανάτου.

Τα βίντεο που «μίλησαν»

Το BBC ανέλυσε φωτογραφίες και βίντεο που τράβηξαν επιζώντες λίγα λεπτά πριν την τραγωδία, σε συνεργασία με ειδικούς πυρασφάλειας. Σε δύο χαρακτηριστικές εικόνες, θαμώνες φαίνονται να κρατούν ψηλά μπουκάλια σαμπάνιας με αναμμένα βεγγαλικά, ενώ οι σπίθες φτάνουν επικίνδυνα κοντά στην οροφή του υπογείου. Σε μία από αυτές, διακρίνονται ήδη φλόγες να σχηματίζονται πάνω από τα κεφάλια των παρευρισκομένων.

Η ανάλυση των αρχείων κατέδειξε ότι οι εικόνες τραβήχτηκαν λίγο μετά τα μεσάνυχτα της 1ης Ιανουαρίου και ταυτοποιήθηκαν ως αυθεντικές, μέσω σύγκρισης με γνωστές φωτογραφίες του εσωτερικού του καταστήματος.

🚨 🇨🇭 INCROYABLE : « Wallah, il brûle », des jeunes essaient d’éteindre le feu dès le TOUT DÉBUT de l’incendie à Crans-Montana, en Suisse.

Terrifiant… 😞 pic.twitter.com/3U22VsH81f

— Wolf 🐺 (@PsyGuy007) January 1, 2026

Εύφλεκτα υλικά στην οροφή

Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να έπαιξε η επένδυση της οροφής. Ειδικοί που μίλησαν στο BBC εκτιμούν ότι πρόκειται για ηχοαπορροφητικό αφρό πολυουρεθάνης, τύπου «αυγοθήκης». Το υλικό αυτό, αν δεν έχει υποστεί επαρκή επιβραδυντική επεξεργασία ή αν αυτή έχει εξασθενήσει με την πάροδο του χρόνου, μπορεί να αναφλεγεί εξαιρετικά εύκολα.

Ο ειδικός πυρασφάλειας Πίτερ Γουίλκισον εξήγησε ότι τέτοια υλικά, όταν πάρουν φωτιά, προκαλούν ταχύτατη εξάπλωση φλόγας και παράγουν πυκνό, τοξικό καπνό, μειώνοντας δραματικά τον διαθέσιμο χρόνο διαφυγής. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο καθηγητής Έντουιν Γκάλεα από το Πανεπιστήμιο του Greenwich επισήμανε ότι η προστατευτική επεξεργασία τέτοιων αφρών μπορεί να χάνει την αποτελεσματικότητά της με τα χρόνια.

Οι αρχές του καντονιού Βαλέ δηλώνουν ότι ακόμη δεν μπορούν να επιβεβαιώσουν αν το υλικό της οροφής πληρούσε τα προβλεπόμενα πρότυπα ασφαλείας.

Το φαινόμενο «flashover»

Στη συνέντευξη Τύπου της Παρασκευής, οι αξιωματούχοι αναφέρθηκαν σε flashover – ένα φαινόμενο κατά το οποίο τα θερμά αέρια συσσωρεύονται στην οροφή και, όταν φτάσουν σε κρίσιμη θερμοκρασία, προκαλούν σχεδόν στιγμιαία ανάφλεξη ολόκληρου του χώρου. Σύμφωνα με τον ειδικό του ETH Ζυρίχης Μίκαελ Κλίπελ, η επιβίωση μετά από ένα τέτοιο στάδιο είναι εξαιρετικά δύσκολη.

Οι έξοδοι και η παγίδα της σκάλας

Το Le Constellation εκτείνεται σε δύο επίπεδα, με την πυρκαγιά να εκδηλώνεται στο υπόγειο. Βίντεο από τη στιγμή της φωτιάς δείχνουν θαμώνες να προσπαθούν αρχικά να τη σβήσουν και στη συνέχεια να κατευθύνονται μαζικά προς μια στενή σκάλα, δημιουργώντας συνθήκες επικίνδυνης συμφόρησης.

Ο καθηγητής Γκάλεα σημείωσε ότι οι σκάλες αποτελούν συχνά «σημεία θανάτου» σε πυρκαγιές, καθώς ο πανικός οδηγεί σε πτώσεις και ποδοπατήματα. Ακόμη και αν υπήρχαν εναλλακτικές έξοδοι, οι περισσότεροι άνθρωποι τείνουν να διαφεύγουν από την ίδια διαδρομή εισόδου, ειδικά σε άγνωστους χώρους.

Οι αρχές επιβεβαίωσαν ότι το κτίριο διέθετε περισσότερες από μία εξόδους, ωστόσο δεν είναι ακόμη σαφές αν όλες ήταν προσβάσιμες τη μοιραία στιγμή.

Έλεγχοι και ποινική έρευνα

Την εποπτεία των ελέγχων πυρασφάλειας στην περιοχή έχει το Γραφείο Καντονικού Ελέγχου Πυρκαγιάς (OCF), με επιθεωρήσεις που –θεωρητικά– θα έπρεπε να πραγματοποιούνται κάθε χρόνο σε κτίρια αυτού του μεγέθους. Οι δύο Γάλλοι διευθυντές του μπαρ έχουν ήδη καταθέσει, όπως και επιζώντες.

Ο 49χρονος ιδιοκτήτης Ζακ Μορέτι δήλωσε στην εφημερίδα 20 Minuten ότι ο ίδιος και η σύζυγός του βρίσκονται σε κατάσταση σοκ, υποστηρίζοντας πως το κατάστημα είχε ελεγχθεί τρεις φορές την τελευταία δεκαετία. Η Εισαγγελία του Βαλέ έχει ήδη κινήσει ποινική έρευνα, με ανοιχτό το ενδεχόμενο διερεύνησης για εμπρησμό και ανθρωποκτονία από αμέλεια, τονίζοντας ότι ισχύει το τεκμήριο αθωότητας.